emlaklik & sedatyucel

Şehir İsimleri Tarihi ..!!

<em style="">elimden geldiği kadar eksik yerlere yada artısı olacak şehirler hakkında bilgiler ekleyebilirseniz sevinirim <em style=""> <em style="">Van <em style="">

Bu konu 4731 kez görüntülendi ve 19 yorum aldı ...

    Konuyu değerlendir: Şehir İsimleri Tarihi ..!!

    5 üzerinden | Toplam: 0 kişi oyladı ve 4731 kez incelendi.


Sayfa 1 Toplam 2 Sayfadan 12 SonuncuSonuncu
Toplam 20 adet sonuctan sayfa basi 1 ile 10 arasi kadar sonuc gösteriliyor
  1. #1

    Standart Şehir İsimleri Tarihi ..!!

    <em style="">elimden geldiği kadar eksik yerlere yada artısı olacak şehirler hakkında bilgiler ekleyebilirseniz sevinirim
    [/i][/b]


    <em style="">
    [/i][/b]


    <em style="">Van
    [/i][/b]<em style="">
    Van&rsquo;ı Asur kraliçesi Semiramis kurdu. Bundan dolayı şehre &ldquo;Şahmirankent&rdquo; adı verildi. Daha sonra Persler döneminde buraya Van adında bir vali geldi ve şehri bayındır hale getirdiğinden şehre onun adı verildi.

    Uşak

    çocuk veya genç adının halk dilinden söylenişidir. Bazı rivayetlere göre ise uşak (ayınla söylenişi) kelimesinin aşık kelimesinden geldiği söylenmiştir.

    Urfa

    Eski adı &ldquo;Orhoe veya Orhai&rdquo;dir. Dah sonra Araplar tarafından &ldquo;Roha&rdquo;ya çevrilmiştir. Bir diğer rivayete göre ise Kürtçeden gelmekte olup Roha yani güneş demektir. Şehir Babil hükümdarı Ramis-Nemrut tarafından kuruldu.

    Tekirdağ

    Adını, kıyı boyunca uzanan Tekirdağlarından almıştır.

    Tokat

    Eski adı &ldquo;Komana Pontika&rdquo;idi. Tokat adının Pontika adının halk arasından değişmiş şeklidir.

    Trabzon

    &ldquo;Trapezus&rdquo; sözcüğünden gelir. Anlamı dörtköşe&rsquo;dir.

    Tunceli

    Burada bazı maden yataklarının bulunmasından dolayı şehre Tunceli adı verilmiştir. Yani tunçülkesi demektir.

    Sakarya

    Adını sınırları içinden geçen Sakarya nehrinden alır

    Samsun

    Eski adı &ldquo;Amisos&rdquo;dur. Samsun ismi bu kelimenin halk arasından değiştirilmesidir.

    Sivas

    Adının nereden geldiği konusunda her hangi bir kayda rastlanmamıştır.

    Siirt

    Siirt adının Keldani aslından geldiği ve şehir anl***** geldiği söylenir. Diğer bir ravayete göre ise Sert kelimesinin bozulmuş şeklidir.

    Rize

    Kafkas kökenli bir kelime olduğu sanılmaktadır.

    Ordu

    Eski adı &ldquo;Kotyora&rdquo;dır. Halk tarafından bu isim değişikliğe uğramıştır.

    Niğde

    İlkçağda bölgede Nagdoslular adlı bir kavim yaşadığından bu şehre isimlerini vermişler. Arap kaynakları şehre &ldquo;Nekide veya Nikde&rdquo; demişlerdir. Halk ise şehre Niğde adını vermiştir.

    Nevşehir

    Onsekizinci yüzyıla kadar şehir bir köydü ve adı &ldquo;Muşkara&rdquo; idi. Daha sonra Nevşehirli Damat İbrahim Paşa köyünü geliştirdi ve yeni şehir anlamında Nevşehir adını verdi.

    Malatya

    Hititler döneminde buranın adı &ldquo;Meliddu&rdquo;dur. Halk tarafından Malatya olarak değişmiştir.

    Manisa

    Yunanca Magnesya&rsquo;dan gelmiştir. Türkler burayı alınca Manisa olarak şehrin ismini değiştirdiler.

    Mardin

    Mardin adı Süryanice&rsquo;de Marde&rsquo;den geldiği rivayet edilir. Romalılar &ldquo;Maride&rdquo; Araplar ise &ldquo;Mardin&rdquo; adını vermişlerdir. Diğer bir rivayet göre ise kürtçedeki Mer-din yani erkek, yiğit &ndash;görmek kelimesinden geldiği söylenmiştir.

    Muğla

    Eski adı &ldquo;Mobolla&rdquo;&rsquo;dı r. Türkler buraya daha sonra Muğla demişlerdir.

    Muş

    Bir rivayete göre süryanice&rsquo;deki suyu bol anl***** glene Muşa&rsquo;dan diğer bir rivayete göre ise Şehrin kurucusu &ldquo;Muşet&rsquo;den gelmiştir

    Karaman

    İlk ismi Laranda&rsquo;dır. Selçuklu ve Osmanlılarda ki ismi Larende idi. Karamanoğullarının başkenti olduğundan buraya daha sonra Karaman adı verildi.

    Kahramanmaraş

    Asıl adı Markasi&rsquo;dir. Halk dilinde Maraş olarak değişmiştir. Kurtuluş savaşında Fransızlara karşı şehirlerini kahramanca savunduklarından meclis tarafından ll Şubat 1922&rsquo;de kahraman ünvanı verildi.

    Kars

    Mö: 130-127 yılında buraya yerleşen Karsak oymağından dolayı şehre kars adı verilmiştir. Kars kelimesinin anlamı ise deve ya da koyun yününden yapılan elbise veya şal kuşağı anl***** gelir.

    Kastamonu

    Şehrin eski adı &ldquo;Tumana&rdquo;dır. Buraya daha sonra Gas-Gas isimli bir kavim yerleşti. İşte Kastamonu Gas ve Tuman&rsquo;ın birleşmesinden meydana gelmiştir.

    Kayseri

    Romalılar Mazaka adlı şehri alınca buraya Kaysarea adını verdiler. Yani İmparator şehri anl***** gelir. Daha sonra Kayseri olarak halk arasında yayıldı

    Kırşehir

    Kır ve Şehir kelimesinin birleşmesinden oluşmuştur.

    Kocaeli

    Orhan gazi döneminde bu bölgeyi feth eden Akçakoca isimli komutandan dolayı buraya Kocaeli denildi.

    Konya

    İsa&rsquo;dan önce 47-50 ve 53 yıllarında Hıristiyan azizlerinden St. Paul burayı ziyaret etti ve şehir önemli bir dinsel merkez olarak gelişti. Bu nedenle Hıristiyanlar ona, &ldquo;İsa&rsquo;nın tasviri&rdquo; anl***** gelen &ldquo;ikonyum&rdquo; adını verdiler. Abbasiler burayı alınca &ldquo;Kuniye&rsquo;ye&rdqu o; çevirdiler. Türkler bu ismi Konya olarak değiştirdi.

    Kütahya

    Frigler buraya &ldquo;Katyasiyum veya Katiation&rdquo; adını vermişlerdir. Daha sonra yöre halkı buraya Kütahya demiştir

    İstanbul

    Mö. 658 yılında Megara kralı Byzas tarafından kurulduğundan bu şehre kurucusundan dolayı Bizantion adı verilmiştir.
    Roma imparatoro Marcus Avrelius döneminde imparatorun manevi babasının adıyla &ldquo;Antion&rdquo; olarak anıldı.
    Bizans İmparatoru Konstantin bu şehri yeniden kurunca buraya kendi adını verdi. Şehre &ldquo;Konstantin veya Konstanpolis&rdquo; adı verildi. Araplar &ldquo;Kostantiniye, Romalılar Konstantinopolis&rdquo; demişlerdir. Daha sonra bu ismin kısaltılmış şekli olan &ldquo;Stin-polis&rdquo; deyimi kullanıldı. İşte İstanbul bu &ldquo;Stin-Polis&rdquo; şehrinden türetildi.
    Türkler burayı alınca Müslüman şehir anlamında &ldquo;İslambol&rdquo; adını verdiler. Fakat daha sonra İstanbul olarak değiştirildi.

    İzmir

    Şehrin asıl adı &ldquo;Smyrna&rdquo;dır. İzmir kelimesi smyrna&rsquo;nın halk arasındaki kullanış şeklidir. Homeros destanlarında bu kent ismini Kıbrıs Kralı Kinyras&rsquo;ın kızı Smyra&rsquo;dan alır ve tanrıça Artemis İzmirli&rsquo;dir. Kimi kaynaklara göre de, İzmir şehrini ilk kuran Hititler değil, Amazonlar&rsquo;dır. (Hititler de buraya Navlühun adını vermişlerdir.

    Gaziantep

    Şehrin eski adı Ayıntab&rsquo;dır. Kelime anlamı, pınarın gözü demektir. Halk bunu Antep olarak değiştirmiştir. Halk Kurtuluş savaşında Fransızlara karşı başarılı bir savaş verince 6 Şubat 1921&rsquo;de çıkartılan bir yasayla Gazi ünvanı verildi.

    Gümüşhane

    Burada daha önceleri gümüş madenleri olduğundan, bu şehre Gümüşhane denilmiştir

    Edirne

    Romalılar döneminde imparator Hadrianus tarafından kurulduğu için şehir &ldquo;Hadrianopolis&rdquo; dını alır. Hadrianus&rsquo;un şehri anl***** gelen bu sözcük, sonradan değşimlere uğra***** Edirne halini aldı.

    Elazığ

    1834 yılında Mezra denilen yerde kuruldu.1862 yılında buraya o sıradaki padişah Abdülaziz&rsquo;in onuruna &ldquo;Mamuretülaziz&rdquo; adı verildi. Bu ismi uzun bulan halk onu Elaziz olarak kısalttı. 1937 yılında Elazığ&rsquo;a çevrildi.

    Elazığ

    Erzincan ovasından adını alır. Ezirgan diye halk tarafından söylenir. Buranın eski adı Eriza&rsquo;dır.

    Erzurum

    Ardı Rum kelimesinden gelir. Yani Rum toprağı demektir. Diğer bir rivayete göre de Selçuklular buraya Erzen-Rum demişlerdir. Erzen darı demektir. Şehir o zamanlar bir tahıl ambarı olarak kullanılmıştır.

    Eskişehir

    Eski adı Doylaion&rsquo;dur. 1080 yılında Türkler burayı ele geçirdi. 1175 yılında burasını Bizans geri aldı. Kılıçarslan bu şehri daha sonra geri alınca, ona &ldquo;Bizim eski Şehrimiz&rdquo; anl***** gelen Eski Şehir adını verdi.

    Diyarbakır

    Bakır ülkesi anl***** gelmektedir. Bu ismin kaynağı Diyar-ı Bekir&rsquo;dir. Bekir&rsquo;in memleketi anl***** gelir. Bunun nedeni de Bekir b. Va&rsquo;il adlı Arap göçebe boyunun buraya yrleşmiş olmasından kaynaklanır. Diyarbakır&rsquo;ın eski adı Amid veya Amed&rsquo;dir. Gelen veya bizim anl***** gelir. Dede Korkut kitabında Amid&rsquo;e Hamid de denilmiştir.

    Denizli

    Deniz-ili kelimelerinin birleşmesinden oluşmuştur. İl eski Türkçe&rsquo;de ülke, memleket anl***** gelir. Yani deniz memleketi denilir.Bir diğer rivayete göre de kelimenin aslı domuz-ili'dir. Bu da bölgede domuz çokluğundan kaynaklanmaktadır.

    çanakkale

    Marmara ve Ege denizlerini birleştiren Boğaz&rsquo;daki şehir ve kasabaların en büyüğü ve il merkezidir. Boğazın doğu kıyısında ve en dar yerinde kurulmuştur. Burada denizini şekli tıpkı bir çanağı andırır. Bugünkü ismini buradan alır.

    çankırı

    İlkçağda &ldquo;Gangra&rdquo; kalesinin eteğinde kuruldu. İsmini Gangra kalesinden alan çankırı&rsquo;ya yakın zamana kadar çangırı ve çenğiri deniliyordu.

    çorum

    Rivayete göre çoğurum kelimesinden türetilmiştir. Bu da bölgede zamanında Rumların çoğunluğu oluşturmasından kaynaklanmaktadır.

    BURSA

    Eski çağlardaki Bitinya bölgesinin başkentidir. Buraya kurucusu Bitinya kralı Prusias&rsquo;ın adı verildi. (Mö:ll.yüzyıl)

    BURDUR

    Eski adı Askaniya&rsquo;dır. İsmini yanında kurulmuş olduğu Burdur gölünden alır.

    BOLU

    önceleri Bithynion Romalılar döneminde ise Claudiopolis adı verildi. Türkler burayı alınca Claudiopolis sözcüğünü kısaltıp sadece polis dediler. Daha sonra bu da halk dilinde değişerek Bolu oldu.

    BİTLİS

    Kimi tarihçilere göre, &ldquo;Bageş&rdquo; ya da &ldquo;Pagiş&rdquo; sözcüklerinden türemiştir. Kimilerine göre de Büyük İskender&rsquo;in komutanı &ldquo;Lis&rdquo; ya da &ldquo;Badlis&rdquo; burada bir kale kurmuş. Bitlis sözcüğü bu komutanın isminden kaynaklanıyormuş.

    BİNGöL

    Buradaki bir çok göllerden dolayı bu isim kendisine verildi.

    BİLECİK

    Bizanslılar döneminde burada Bilekoma adlı bir kale vardı. Osman bey burayı alınca bu adı Bilecik olarak adını verdi.

    BAYBURT

    Eldeki kaynaklara göre kasabanın ortaçağdaki adı &ldquo;Paypert&rdquo; ya da &ldquo;Pepert&rdquo; idi. Bayburt adı buradan gelmektedir.

    BALIKESİR

    Şehrin adının eski hisar anl***** gelen Paleokastio&rsquo;dan türediği sanılmaktadır. Halk arasında dolaşan bir söylentiye göre de balı çok anl***** gelir. çünkü Kesir Arapça&rsquo;da çok anl***** gelmektedir

    AĞRI

    İsmi sınırları içindeki &ldquo;Ararat&rdquo; dağından alır. çok eski çağlarda yeryüzü korkunç bir su baskınınına uğradı.(Nuh Tufanı) Nuh peygamber bütün canılardan bir çifti alarak bir gemiye bindirdi. Gemi Cudi (İslam kaynaklarına göre) (Hristiyan kaynaklarına göre de Ararat &ndash; Ağrı) dağına kondu. Ararat, önce aran sonra da Ağrı adını aldı.

    AKSARAY

    Selçuklu Sultanı İzzettin Kılıçarslan, şehirde cami, medrese, kümbetler ve büyük ve beyaz bir saray yaptırdı. Şelir &ldquo;Aksaray&rdquo; adını işte bu beyaz saraydan aldı.

    AMASYA

    Amasya şehrini tarihçi Strabon&rsquo;a göre Amazon karalı Amasis kurdu ve ona Amasis kenti anl***** gelen &ldquo;Amasesia&rdquo; ismini verdi.

    AYDIN

    İlk olarak Argoslar tarafından kuruldu. Anadolu beylerinden Aydınoğlu Mehmet bey&rsquo;den aldı. Aydın, Mehmet beyin babasının ismidir.

    ARTVİN

    İskitler tarafından kuruldu. Artvin sözü iskitçe&rsquo;dir.

    ANTALYA

    Mö ll.ci yüzyılda Bergama karalı Attalos ll tarafından kuruldu. Şehir önceleri ismini kurucusundan aldı ve Attaleia adıyla anıldı. Daha sonra bu isim Adalia, Antalia ve en son Antalya şekline dönüştü.

    ANKARA

    İslam kaynaklarında Ankara&rsquo;nın adı Enguru olarak geçer. Kimilerine göre Ankara sözü Farsça &ldquo;üzüm&rdquo; anl***** gelen Engür&rsquo;den, ya da Yunanca&rsquo;da Koruk anl***** gelen&rdquo;Aguirada&rsquo;dan türemiştir.
    Bazılarına Hint-Avrupa dillerindeki &ldquo;Eğmek&rdquo; anl***** gelen Ank ya da Sankskritçe de; &ldquo;Kıvrıntı&rdquo;,, anl***** gelen ankaba&rsquo;dan veya Latince&rsquo;den çengel anl***** gelen uncus&rsquo;dan türediği ileri sürülmektedir. Frig dilinde Ank &ldquo;engebeli, karışık arazi anl***** gelir.&rdquo; Şehrin diğer isimleri; Ankyra, Ankura, Ankuria, Angur, Engürlü, Engürüye, Angare, Angera, Ancora, Ancora ve son olarak Ankara şeklini almıştır.

    ANTAKYA

    Mö 300 yıllarında Makedonya Kralı Seleukoz bu yörede Antakya&rsquo;yı kurdu ve şehre babasının ismi olan Antiokhia adını verdi. Zamanla büyüyen kent, başkent halini aldı.

    AFYONKARAHİSAR

    Afyon türkülerinde sık sık &ldquo;Hisar&rdquo; sözcüğü geçer. &ldquo;Hisarın bedenleri çevirin gidenleri&rdquo; Bu hisar sözcüğünün Afyon türkülerinde sık sık yinelenmesi nedensiz değildir. Eski adı Akroenos olan şehri Selçuklular uzun süren bir kuşatmadan sonra ele geçirdiler. &ldquo;Hisar&rdquo; kuşatma anl***** gelir. Acılarla elde edilen yere &ldquo;Karahisar&rdquo; dediler ve orada, kara taşlardan bir kale kurdular. Onaltıncı yüzyılda bölgede afyon yetiştirlmeye başlayınca, Karahisar&rsquo;ın başına bir de Afyon eklendi ve şehir &ldquo;Afyonkarahisar&rdquo ; adını aldı.

    ADAPAZARI

    Bu ilimize Adapazarlılar kasaca Ada der. çünkü Sakarya ve çark suyu arasında yer alan şehir, tıpkı bir adayı andırır. &ldquo;Pazar sözüne gelince: Burası onyedinci yüzyılda yörenin Pazar yeriydi. İşte, Adapazarı bu iki sözcüğün &ldquo;Ada&rdquo; ve &ldquo;Pazar&rdquo; sözcüklerinin birleşmesinden oluştu. Adapazarı, Sakarya ilimizin merkezidir.<o></o>[/i][/b]


    <em style=""><o></o>[/i][/b]



  2. #2

    Standart

    paylaşım için teşekkürler...

  3. #3

    Standart

    çok kıyak bişey bu yanlız benim memleketi bulamadım ellerine sağlık

  4. #4

    Standart

    abi güselmiş ellerine sağlıkta tekirdağın eski adları yoq mu?

  5. #5

    Standart


    anca bu kadar idare edin la yoksa bulun sizde koyun bak işte extra bişe daha die ok

  6. #6

    Standart

    Malatya

    Hititler döneminde buranın adı &ldquo;Meliddu&rdquo;dur. Halk tarafından Malatya olarak değişmiştir.


    meliddu ne yauw

  7. #7

    Standart

    öhümm öhüümm

    Samsun
    Eski adı &ldquo;Amisos&rdquo;dur. Samsun ismi bu kelimenin halk arasından değiştirilmesidir.

    bunu biliodum ingilizceden bi ödev almıştım bi kaç sene önce

    teşekkürler paylaşım içiinn

  8. #8

    Standart

    FETİHLER UFKU TEKİRDAĞ




    Tekirdağ, Marmara Denizinin kuzey-batı kıyısında Trakya topraklarında yer alır. Coğrafi konumu sebebiyle stratejik önem taşıyan bir geçit bölgesidir. Şehir, kıyı çizgisinin doğu-batı doğrultusundan kuzey-güney doğrultusuna geçtiği yerde; yarım daire biçimli bir koy kenarında, kısmen vadi yamaçlarında kısmen de yalıyarlar üzerinde, birbirini izleyen basamaklar ile, doğu-batı ve kuzey kesimlere doğru, hızla yayılmış. bulunmaktadır.


    Tekirdağ, Türklerin eline geçtikten sonra (1357) Edirne&rsquo;ye ve İstanbul&rsquo;a yakınlığı yanında Avrupa&rsquo;ya fetihlere giden ordunun sefer yolu üzerinde bulunması, önemini bir kat daha arttırmıştır. Yahya Kemal&rsquo;in &ldquo;Yol Düşüncesi&rdquo; isimli şiirinde Tekirdağ&rsquo;dan &ldquo;FETİHLER UFKU TEKİRDAĞ&rdquo; diye söz etmesi bu görüşten ileri gelir.


    Osmanlı İmparatorluğu&rsquo;nun gün batımı günlerinde (1829, 1878, 1913, 1920) yıllarında Tekirdağ üst üste Rusların, Bulgarların ve Rumların işgali ile karşılaştı. Dolayısıyla İmparatorluğun son yüzyılında bir savunma alanı, sınır kesimi olarak Tekirdağ&rsquo;ın özel bir yeri ve önemi oluştu.


    Tekirdağ tarihin ilk yıllarından itibaren güzel, koyu ve bereketli toprakları birçok milletin dikkatini çekmiştir. Dolayısıyla şehir (bölge) birçok akınlara ve medeniyetlere de sahne olmuştur.


    TEKİRDAĞ ADI NEREDEN GELMEKTEDİR?


    Tekirdağ&rsquo;ın bilinen en eski adı M.Ö.5.Yüzyılda Heredot&rsquo;un tarihi haritası üzerinde BİSANTHE olarak görülmektedir. Bu isim Anadolu&rsquo;da Perslerin yenilgisine kadar hep aynı kalır. Bu tarihten sonra RHAEDESTUS (M.Ö.334-M.S.843) olarak kullanıldığı görülmektedir.


    Daha sonra RODOSTO adını alır. Şarlman imparatorluğunun 843&rsquo;teki paylaşılmasını gösteren haritada üstte büyük harflerle Rodosto, altta kare içinde Rhaedestus yazılmıştır. Bu isim Bizans devrinin şehre verdiği isimdir. Bu isim zamanımıza kadar gelmiştir. Avrupalılar bugün bile Rodosto adını kullanmaktadırlar. Osmanlılar Tekirdağ&rsquo;ı fethettikten sonra 1358 tarihinden itibaren RODOSCUK demişlerdir. Osmanlı tarihlerinde, fermanlarda, divan-ı hümayun vesikalarında, mezar taşlarında daima bu isim kullanılır. 1732 tarihinden sonra Rodoscuk bırakılıp TEKFURDAĞI adının kullanıldığını görüyoruz. Ancak, bu isim değişikliğinin kesin sebebi bilinmemekle birlikte Bizans derebeylerine &ldquo;Tekfur&rdquo; denildiğini biliyoruz. Cumhuriyet devrine kadar şehrimiz Türkler arasında Tekfurdağı adıyla anıldı ve yazıldı. Cumhuriyet devrinde Tekfurdağı TEKİRDAĞ&rsquo;A çevrildi.


    TARİH ÖNCESİ DÖNEMLERDE TEKİRDAĞ


    Tekirdağ tarihi Trakya ve Marmara bölgesinin tarihinden ayrı düşünülmemelidir. Anadolu ve Yakındoğu ile Avrupa arasındaki göç, istila, ticaret kültür alışverişi gibi her türlü ilişkinin Trakya üzerinden gerçekleşmesi bölgenin en önemli özelliğidir. Akdeniz ve Ege&rsquo;den gelerek Karadeniz&rsquo;e geçen ve buradan da büyük nehirlerle Orta ve Doğu Avrupa ile Asya&rsquo;ya açılan ana deniz yolunun düğüm noktası üzerinde yer alması bölgenin ikinci önemli özelliğidir.


    Deniz ve kara yolları üzerindeki stratejik konumu nedeniyle uzak coğrafi bölgeler arasındaki kültür ilişkilerini aydınlatacak ip uçlarının Trakya bölgesinde olduğu kabul edilmiştir. Bunun yanı sıra ılımlı iklimi, tarım ve çiftçiliğe elverişli toprakları, bitki örtüsü, su ve kara hayvanlarının da zenginliği göz önüne alınırsa Trakya bölgesinin her dönemde insanların oturmasına çok uygun bir ortam oluşturduğu düşünülebilir. Türkiye Trakyasında Tarih öncesi dönemlere ait arkeolojik araştırmalar çok yenidir. 1970&rsquo;li yıllardan sonra İstanbul Üniversitesi Prehistorya Ana Bilim Dalı öğretim üyelerinden Prof.Dr.Mehmet ÖZDOĞAN&rsquo;IN oluşturduğu bir ekip Trakya&rsquo;da tarih öncesi araştırmalara başlamıştı. Bu araştırmalardan sonra 1980&rsquo;li yılların sonunda Edirne ve Tekirdağ&rsquo;da yine bu ekip tarafından kısa süreli kurtarma kazılarına başlandı. 1990&rsquo;dan sonra bu ekip ile birlikte Tekirdağ Müzesi de sistematik olarak Trakya&rsquo;da Tarih öncesi dönemlere ait kazı ve araştırmalarını sürdürmektedir.


    Trakya&rsquo;da Paleolitik (eski taş ) çağa ait yerleşme yeri olarak İstanbul yakınlarındaki Yarımburgaz Mağarası ve Trakya&rsquo;nın Karadeniz kıyısında açık yerleşme yeri olarak Ağaçlı bölgesi bilinmektedir. Tekirdağ Müzesi Müdürlüğü&rsquo;nün son yaptığı araştırmalarda Saray ilçesinde Ergene ve Galata derelerinin oluşturduğu Güneşkaya ve Güngörmez vadilerinde mağaralar tespit edilmiştir. Bu mağaraların üst kesiminde İ.Ö.5000-3000 yıllarına tarihlenen çanak çömlek parçaları bulunmuştur. Büyük bir olasılıkla Yarımburgaz mağarasında olduğu gibi, yüzey tabakalarının altında Güneşkaya ve Güngörmez Mağaralarında Eski Taş devrinin üst tabakalarına (İ.Ö.200.000-10.000) rastlanabilir. Tekirdağ sahil şeridinde yapılan kazı ve araştırmalarda Neolitik dönemden (ilk toprağa yerleşme dönemi, insan toplumunun gelişmesinde bir devrim olarak kabul edilmektedir. İ.Ö.8000&ndash;5000) Kalkolitik çağ (Köy şeklindeki yerleşmelerin gelişimi, bakır ve madenciliğin başlaması. İ.Ö.5000-3000), İlk Tunç Çağına (Tunç&rsquo;un ortaya çıkarak madenciliğin gelişmesi, beyliklerin oluşması) ait yerleşmeler bulunmuştur.


    Neolitik çağda Şarköy&rsquo;de Burun Eren Çiftliği&rsquo;nde, Burdur Hacılar&rsquo;da bulunan malzemelerle çağdaş malzemeler ele geçmiştir. Aynı malzemeler İstanbul Üniversitesi tarafından Enez&rsquo;de Hoca Çeşme mevkiinde yapılan kazılarda da ele geçmiştir. Bu buluntular o dönemlerdeki kültür ilişkilerinin ne kadar yaygın olduğunu göstermektedir. Kalkolitik çağda önemli buluntu yeri Marmara Ereğlisi yakınlarındaki Kargaburun mevkii üzerindeki Toptepedir. 1963 yılında İngiliz Arkeoloji Enstitüsü müdürü tarafından yoldan geçerken tesadüfen bulunarak yayınlanıp bilim alemine duyurulmuştur.


    Ancak 1988 yılında ikinci konut inşaatlarının katliamına uğramıştır. 1989 yılında konutlardan arta kalan küçük bir alanda Prof.Dr.Mehmet ÖZDOĞAN tarafından yapılan kazıda Trakyanın en önemli eserleri ve kültür tabakasının ancak bir bölümü ortaya çıkarılabilmiştir. Bu kazıda bulunan ve çok önemli bir eser olan, İ.Ö.4300 yılına tarihlenen pişmiş topraktan yapılmış Ana Tanrıça Figürü Tekirdağ Müzesinde sergilenmektedir. Tekirdağ Müze Müdürlüğü ile İstanbul Üniversitesi&rsquo;nin birlikte Gazioğlu Köyü&rsquo;nün sahilinde yer alan Menekşe Çatağı&rsquo;nda yapılan kazılarda alt tabakalarda Toptepe tabakalarıyla çağdaş kalıntılar ele geçmiştir.


    Menekşe Çatağı&rsquo;nda elips şeklinde çit örme tekniğiyle yapılmış kulübeler ve kulübelerin içinde ocak ve fırınlar bulunmuştur. 1938 yıllarında Prof.Dr.Arif Müfit MANSEL Alpullu&rsquo;da Toptepe malzemesi olan testiler ele geçirmişti. Kırklareli Aşağıpınar&rsquo;da yapılan kazılarda da bu kültür tabakasının ortaya çıkması, Trakya&rsquo;nın o dönemde Deniz sahilindeki kültürlerle iç kesimlerdeki kültürlerin ilişkilerini ortaya koymaktadır.


    İLK TUNÇ ÇAĞI VE ORTA TUNÇ ÇAĞINDA TEKİRDAĞ


    İlk Tunç çağında, Trakya&rsquo;da Marmara denizi sahil kesimi boyunca yerleşmelerin uzandığı, son yapılan araştırmalarda ortaya çıkmıştır. İstanbul ile Gelibolu Yarımadası arasında İlk Tunç Çağı&rsquo;nın başlangıcında oldukça yoğun yerleşmeler vardır. Gelibolu Yarımadası&rsquo;nda bu yerleşmeler daha da yoğundur. Troya&rsquo;nın birinci katıyla çağdaş olan bu yerleşmeler İ.Ö.3000-2700 yılları arasına tarihlenmektedir. Tekirdağ Müzesi&rsquo;nin İstanbul Üniversitesi Prehistorya Ana Bilim Dalı ile ortaklaşa olarak yaptığı Menekşe Çatağı kazılarında bu dönem kalıntılarına oldukça yoğun olarak rastlanmıştır.


    Menekşe çatağı İlk Tunç Çağı&rsquo;nın ilk evrelerinde Troyanın 1. katıyla çok benzerlik göstermekle birlikte Balkan kültürlerinden Sveti Krilova kültürleri ile de ilişkiler tesbit edilmiştir. İlk Tunç Çağı&rsquo;nın II. (İ.Ö.2700-2400) ve III.(İ.Ö.2400-2000) evrelerine Trakya da yoğun olarak rastlanmamakla birlikte yine Menekşe Çatağı kazılarında Troya&rsquo;nın ve Anadolu&rsquo;da bir çok yerleşmenin İlk Tunç Çağı&rsquo;nın II.evresinde ortaya çıkan Depas türü (çift kulplu kupalar) kupa parçaları bulunmuştur.


    Tekirdağ sınırları içinde İlk Tunç Çağı&rsquo;nın III.evresine ait yerleşmelere rastlanmamaktadır. Kırklareli&rsquo;de Aşağıpınar Kanlıgeçit&rsquo;te İstanbul Üniversitesi&rsquo;nden Prof.Dr.Mehmet ÖZDOĞAN tarafından yapılan kazılarda İlk Tunç Çağı&rsquo;nın II.evresi ve Orta Tunç Çağı&rsquo;na geçiş evresinde tamamen İç Anadolu kültürlerine ait bir koloni yerleşmesi ortaya çıkarılmıştır. Anadolunun özgün mimari tipi olan Megaron tipi yapılar ile dini ve günlük kullanım eşyaları bu kazıda bulunmuştur. Bu kazı İlk Tunç Çağı&rsquo;nın son evresinde Anadolu ile Trakya arasında ticari ve kültürel bir alış veriş olduğunu belgelemekle birlikte Anadolulu insanların Trakya toprakları üzerinde küçük koloni yerleşmelerini kurduklarını da kanıtlamaktadır.


    Orta Tunç Çağı&rsquo;ndan, son Tunç Çağı&rsquo;nın sonlarına kadar (İ.Ö.2000-1300) birkaç küçük keramik buluntusu dışında bulgulara rastlanmamıştır. Son Tunç Çağı&rsquo;nın sonları ile İlk Demir Çağı&rsquo;nda (İ.Ö.1400-1000) batıdan büyük bir göç dalgası gelmiştir.


    İzlerine Ergene ve Meriç Havzasında rastlanan bu göç dalgasından sonra karanlık bir dönem başlamaktadır. Antik kaynaklar ve yakın zamana kadar arkeolojik bulgular yetersiz kalmaktaysa da son dönemdeki Kırklarelideki Aşağıpınar kazılarında Orta Demir Çağına ait yoğun bir yerleşme ortaya çıkarılmıştır. Trakya&rsquo;da son dönemlerde başlayan sistemli kazıların devam etmesiyle karanlık diye bilinen dönemler de yavaş yavaş aydınlatılabilecektir.


    Şarköy İğdebağları köyünden İstanbul arkeoloji müzesine götürülen Demir Çağı&rsquo;na ait önemli bronz bir kolleksiyon ve Tekirdağ Müzesi&rsquo;ne getirilen bronz bir kaç madenieser bu dönemde madenciliğin önemli bir rol oynadığını göstermektedir. Yalnız bu çağda Anadolu&rsquo;da kurumlaşmış devletlerin (Hitit) varlığına karşılık Trakya&rsquo;da Proto-Trak olarak tanımlanan ve toplumsal örgütlenme bakımından çok daha geri düzeyde toplulukların bulunması, anadolu ile Trakya&rsquo;nın kültürleri arasındaki en önemli farktır.


    TRAKYA&rsquo;YA İSMİNİ VEREN KAVİM &ldquo;TRAKLAR&rdquo;


    Trakyanın yerli halkımıdırlar, yoksa dışarıdan mı gelmişlerdir? Bu konuda kesin bir hüküm vermek bu günkü bilgilerle zordur. Önceki yıllarda Tekirdağ tarihini yazanlar İ.Ö.4000 ve 2000 yıllarında Trak akınlarından ve göçlerinden bahsetmektedirler. Bilindiği gibi Trakya&rsquo;da o dönemlerle ilgili olarak yapılmış uzun araştırmalar ve arkeolojik kazılar olmadığı gibi, o dönemler hakkında da yazılı belgeler de yoktur. Daha önce de değinildiği gibi İ.Ö.14-13.Yüzyılda izlerine Ergene ve Meriç Havzası&rsquo;nda rastlanan bir göç dalgası bulunmaktadır ki, bu göç eden toplum Proto Trak (Trak Öncüleri) olarak adlandırılmaktadır. Daha sonra tarihçiler, traklardan ayrı kabileler ve şehir krallıkları olarak yaşamış, hiçbir zaman bir birlik oluşturamamış toplumlar olarak bahsetmektedirler.


    Tarihçi Heredot: &ldquo;Hintlilerden sonra en kalabalık olanlar Trakya&rsquo;lılardır. Birtek adamın komutasında ya da tek iradeyle hareket etseler, hiç yenilmez ve bence, ulusların en güçlüsü ve en kalabalığı lurlardı&rdquo; demektedir. Traklar için iş görmemek kibarlıktır. Toprakta çalışmak şerefsizlik ve aşağılıktır.


    Soylu yaşamak: Savaşa gitmek, başkalarını soymak ve at yetiştirmektir. Bu nedenle de paralı asker sıfatıyla denizci olarak donanmalarda, atlı olarak kara ordularında yer almışlardır. Homeros&rsquo;un İlyada adlı destanında Trakyalılar için at besleyen, at yetiştiren gibi sıfatlar kullanmaktadır. Trak kralı Rhesos&rsquo;un atları için: &ldquo;Görmedim onun atları gibi güzel, iri atlar, giderler yel gibi, kardan beyazdırlar.&rdquo; demektedir.


    Trakya&rsquo;ya elçi giden kişilere atların armağan olarak verildiği yine Homeros&rsquo;tan öğrenilmektedir. Ksenephon, &ldquo;Anabasis&rdquo; (onbinlerin dönüşü) adlı eserinde bir Trak kenti olan Perinthos (Marmara Ereğlisi) halkının orduya yetişmiş atlar verdiğini yazmaktadır. Tanrılar arasında en çok Dionyzos (Doğa Tanrısı olup, asma kütüğünü ve şarabı dünyaya yaymak için yarenleri Satyr ve Menadlarla tüm dünyayı dolaşırlar.), Artemis (Bolluğu ve bereketi simgeler. Hayvanların koruyucusu ve altın yaylıdır. Trakyada geyik üzerinde yay ve okuyla tasvir edilir.), Hermes&rsquo;e (Doğa ve Bereket Tanrısıdır.) saygı gösterirler. Traklar en iyi olarak ölü gömme adetlerinden tanınmaktadır. Konunun başında Trakların tarih öncesi çağlardan beri Trakya&rsquo;nın yerli kavimlerimi yoksa kuzeyden gelen bir kavimmi olduğunun kesin bilinmemekte olduğundan bahsedilmişti. Ancak kuzeyden geldikleri savı daha kuvvetli bir olasılıktır.


    Trakyada yoğun olarak görülen bazıları anıtsal nitelikli, bazıları irili ufaklı yığma tepelerin hepsi &ldquo;tümülüs&rdquo; denilen mezar tepeleridir. Trakya&rsquo;da en erken tümülüs İ.Ö.1300 yılına tarihlenen Kırklareli&rsquo;de bulunan Taşlıbayır Tümülüsüdür. Ayrıca Kırklareli ve Edirne civarında Dolmen adı verilen büyük iri taşların yanyana getirilerek ve sonra üzeri tekrar iri bir taşlarla örtülerek yapılan anıtsal mezar tipleri vardır. Bu mezar tiplerinin ilk örnekleri Traklara aittir. Dolmen tipi mezarlar daha sonra bırakılmakla beraber, tümülüs geleneği Roma döneminin sonuna kadar (İ.S.395) devam etmiştir.


    Anadolu&rsquo;da Friglerle İ.Ö.8.yy. sonlarında 7.yy.başlarında ortaya çıktığı belirlenen tümülüsler Trakyada olduğu gibi tek tanrılı dinlerden Hıristiyanlığın egemen olduğu Roma dönemi sonuna kadar varlıklarını sürdürmüşlerdir. Bu yüzden de bazı arkeologlar Traklarla Friglerin aynı kavim olduklarını, Trakyadaki Brig kabilesinin Anadolu&rsquo;daki Frigler olduğunu iddia etmektedirler. Tarihçi Heredot Trakların ölü gömme adetlerinden şöyle bahseder: &ldquo;Bir Trak öldüğünde ceset üç gün evde bekletilir. Bu arada kurbanlar kesilir, cenaze ziyafetleri düzenlenir. Ceset yakılır. Yahut yakılmadan mezarın içine konur. Ağıtlar yakılır, şaraplar içilir. silah oyunları ve spor müsabakaları düzenlenir. Mezarın üzerinde yığma tepe meydana getirilir.&rdquo;


    Ayrıca Traklar iyi at yetiştiren kavimler olduğundan, atlarına çok önem vermekteydiler. Trakların öldüklerinde kendileri için tümülüsler yaptıkları gibi atları için de tümülüs yaptıkları yada kendileriyle birlikte atlarını da gömdükleri bilinmektedir. 1995 yılında Hayrabolu&rsquo;nun Hacıllı köyünde Tek Höyük Tümülüsü&rsquo;nde Tekirdağ Müzesi Müdürlüğü&rsquo;nce yapılan kazılarda yukarıda belirtilen konuların büyük kısmı ortaya çıkarılmıştır. 9,5.m yüksekliğinde ki tümülüs yığmasında ortaya yakın yerinde yaklaşık 3x5m. boyutlarında 70 cm. derinlikte bir çukur açılarak ölü yakılmış ve külleriyle birlikte aynı yere gömülmüştür.


    Bu çukurun 3 m. kadar önünde de yuvarlak bir çukur bulunmaktaydı ki burada da Traklının atı yakılmıştı. At yakılan çukurun içinde, yenmiş hayvan kemikleri ile büyük testi parçaları bulunmuştu. Kemikleri bulunan hayvanlar dana, koyun, keçi ve tavuktu. Testilerle şaraplar içilmiş ve sonrada testiler kırılmıştı. Daha sonra da bu mezarın üzerine toprak yığılarak tümülüs oluşturulmuştu. Traklar çeşitli kabileler halinde yaşamışlar ve hiçbir zaman bir birlik oluşturamamışlardır. Türkiye Trakyasında yaşayan en önemli iki Trak kabilesi vardır. Bunlardan biri Ast&rsquo;lar bir diğeri de Odyris&rsquo;lerdir.Ast&rsquo; lar Istranca Dağları&rsquo;nın eteklerinde oturan büyük bir kabileydi. En önemli merkezlerinden biri Byzye kentiydi. Bu gün bu kent Kırklareli ilinin Vize ilçesidir. Odyris&rsquo;ler Trakyada yaşayan en büyük ve en önemlikabiledir. Bu günkü Tekirdağ sahil kesimi ileİpsala sınır kapısının batısına kadar olan bölgede yaşamaktaydılar.


    İ.Ö.4.YY.da Odyrislerin kralı Kersepleptes idi. Bu yıllarda batıdan gelen bir Makedon saldırısı gündemdeydi. Makedonya kralı II.Philip, İ.Ö.352 yılında Tekirdağ&rsquo;a kadar olan bütün Trakya&rsquo;yı aldı. En son Karaevli Köyü&rsquo;nün deniz sahilinde yer alan Heraion Teichos kentini de Odyrislerden aldı. Daha batıdaki Perinthos Kentini de kuşattıysa da alamadı. Perinthos kenti daha sonra II.Philip&rsquo;in oğlu Büyük İskender tarafından zaptedildi. 1997-1998 yıllarında Karaevli Köyü&rsquo;nün deniz kıyısında yer alan Harekattepe Tümülüsü&rsquo;nde Tekirdağ Müze Müdürlüğü&rsquo;nce yapılan kazılarda bir kral mezarı bulundu. Bu mezar içinde II.Philip dönemine ait gümüş bir sikke (madeni para) ele geçti. II.Philip döneminde bu bölgede Kersepleptes Krallık yapmaktaydı. Kersepleptes&rsquo;in ölüm tarihi, philip döneminde ve İ.Ö.341&rsquo;de olduğuna göre, bulunan Kral mezarı büyük bir olasılıkla Odyris kralı Kersepleptese aittir. İdareci kadroların makedon olmalarına karşılık, traklar onların egemenliği altında yaşamlarını sürdürmüşlerdir.


    Ancak Romalılar döneminde İ.S.1. yüzyılda Romalılar Trakya&rsquo;daki Trakları Romalılaştırmak için emekli asker ve subaylarını yerleştirdikleri bir çok kentler kurdular. Bu kentlerden bir taneside Malkara&rsquo;nın Kermeyan Köyü&rsquo;nün kenarında yer alan Apri ya da Apros&rsquo;tur. Bu dönemden başlayarak Traklar her ne kadar eski adet ve göreneklerini bırakmasalar bile yavaş yavaş asimile olmuşlardır. İ.Ö.8.yy. ile 6.yy. arasında Ege adaları ile Marmara Denizi kıyıları ve Karadeniz kıyıları arasında büyük bir deniz ticareti başladı. Sisam, Samos ve Magaralılar Marmara ve Karadeniz kıyılarında ticarete dönük koloni kentleri kurmuşlardır.


    İlimiz sınırları içinde ve Marmara Denizi&rsquo;nin kuzeyinde kurulan en önemli kent Perinthostur (Bu günkü Marmara Ereğlisi). Diğer kentler: Heraion (Karaevli köyüaltı), Bysante (Barbaros), Ganos(Gaziköy), İstanbul il sınırları içindeki Seliymbria (Silivri), ve Çanakkale il sınırları içindeki Gallipolidir (Gelibolu).


    İ.Ö.547 yılında doğudan gelerek Anadolu&rsquo;yu saran Pers istilasından Trakya da nasibini almıştır. Pers Kralı Dareus İ.Ö.514-513 yıllarında Tuna&rsquo;nın kuzeyine kadar ilerlemiştir. Bu sırada Istrancaların batısında büyük su kaynaklarının bulunduğu alanda ordusunun kamp kurduğu bilinmektedir.


    Bu alan ya bu günkü Saray ilçesinin kuzeyindeki Ergene nehri su kaynaklarının bulunduğu alandır, yada Pınarhisar&rsquo;ın Kaynarca köyü su kaynaklarının bulunduğu alandır. İ.Ö.476 yılında Persler Kimon tarafından yenilgiye uğratılarak Trakya&rsquo;dan çekilmişlerdir. İ.Ö.352 yılında Makedonya Kralı II.Philip (İ.Ö.359-336 ) Batı Trakya üzerine yürüdü. Kypsela&rsquo;dan (İpsala) Perinthos&rsquo;a (Marmara Ereğlisi) kadar olan sahil bölgesi o dönemde Odyris Krallığı&rsquo;nın hakimiyetindeydi. Odyris kralı da Kersepleptes&rsquo;ti. Philip en son olarak Kersepleptes&rsquo;i yenip Karaevli köyü altındaki Heraion Teichos Kentini almıştı.


    Perinthos kentini kuşattıysada kenti ele geçirmeye muvaffak olamadı. II.Philip&rsquo;ten sonra yerine geçen ve Hindistana kadar sefer yapan oğlu Büyük İskender Perinthos&rsquo;u ele geçirdi. Perinthosta darphane kurarak kendi adına para darp ettirdi. Roma dönemine kadar Trakya Makedonyalıların hakimiyetinde kalmıştır. İ.Ö.72 yılında Pontus (Samsun merkez olmak üzere orta Karadeniz Bölgesi) kralı Mithridatos batıyada saldırılarda bulunmuş, Trakya&rsquo;yı eline geçirmek istediysede başarılı olamamıştır.


    ROMA DÖNEMİNDE TRAKYA


    İ.Ö.197-İ.S.395 Roma askeri müdahelesiyle İ.Ö.197 yılında Trak Kabileleri bağımsızlıklarını kazanırlar. İ.S.46 yılında Trak Krallarından Rhoemetalces III.ün kendi karısı tarafından öldürülmesinden sonra İmparator Cladius, Trakya&rsquo;yı Romanın bir eyaleti olarak ilhak etmiş atlı sınıfından bir Procuratoru eyaletin idaresine atamıştır. İmparator Cladius Trakya&rsquo;yı Romanize etmek amacıyla, Trakya&rsquo;nın iç bölgelerinde emekli Roma askerlerinin yerleştirildiği iki Roma kolonisi kurmuştur.


    Bunlardan birisi bu gün Malkara yakınlarındaki Kermeyan Köyünün bulunduğu yerdeki Apri yada Apros adıyla anılan kenttir. Bir diğeri Bulgaristan topraklarında kalan Dealtum&rsquo;dur. Bu konu Apri&rsquo;de çıkan asker yazıtlarından anlaşılmaktadır. Roma İmparatoru Septimus Severus döneminde Bizantion&rsquo;un (İstanbul) Roma&rsquo;ya başkaldırmasından sonra Bizantionlularla Romalılar arasında yapılan savaşta, Perinthoslular Romalıların yanında yer almış ve Romalılar savaşı kazanmıştır. Romalıların izlediği politika sayesinde Traklar tamamen asimile olmuşlar ve Trakya tamamen Roma hakimiyetine girmiştir. Perinthos (Marmara Ereğlisi) bu dönemde eyalet merkezi olmuştur.


    BİZANS DÖNEMİNDE TRAKYA


    İ.S.395 &ndash; 1354 Romaİmparatorluğu&rsquo;nun 395 yılında ikiye ayrılmasından sonra Trakya Bizans (Doğu Roma) İmparatorluğu&rsquo;nun toprakları içerisinde kalmıştır. Bizansİmparatorluğu döneminde batıdan birçok akınlar


    yapılmıştır. Bunların en önemlileri: Hun akınları (378-559), Avarların akınları (587-626), Bizans İmparatorluğu&rsquo;nun çöküş döneminde Haçlı seferleri sırasında Latinlerin Bizans&rsquo;ı ele geçirmeleridir (1096-1261). Doğudan gelen akınların en önemlisi Arap akınlarıdır(673-718). Batıdan gelen akınlar Bizanslıların Trakya&rsquo;da savunmaları amacıyla birçok kaleler yapmalarına sebep olmuştur.


    İlimiz sınırları içinde bu kaleler şunlardır; Şarköy Yenice Köyü Cin Kalesi, Şarköy Elmalı Köyü Kalesi, Malkara Yenidibek Kalesi, Malkara Kermeyan Köyü Kalesi, Şarköy Beyoğlu Köyü Kalesi, Şarköy Uçmakdere Kartalkaya Kalesi, Naip Köyü Kalesi, Misinli Kalesi ve Çorlu Kalesidir. Süleyman Paşa komutasındaki Osmanlı kuvvetlerinin Gelibolu üzerinden Trakya&rsquo;ya geçmelerinden sonra, Bizans İmparatorluğu hem doğudan hem de batıdan kuşatılmış olup, 1453 senesinde Fatih Sultan Mehmet tarafından İstanbul&rsquo;un fethedilmesiyle tamamen tarih sahnesinden silinmişlerdir.


    OSMANLI DÖNEMİ VE TÜRKLERİN RUMELİ&rsquo;YE GEÇİŞLERİ


    Malazgirt savaşından sonra Anadolu&rsquo;da iyice yerleşen Selçuklular, boğazlara dayandılar. Anadolu Beylikleri döneminde özellikle Çanakkale Boğazı üzerinden Rumeliye yapılan akınlar sıklaştı.


    Trakya&rsquo;nın Osmanlılar tarafından ele geçirilmesi de bu akınların ardından oldu. Aynı zamanda Türkler bu akınlar esnasında bölgeyi iyice tanıdılar. Karasi, Aydın ve Osmanoğulları beylikleri, Tekirdağ&rsquo;a başlıca yedi akın yaptılar. Süleyman Paşa komutasındaki Türkler 1354 yılında Rumeliye kesin olarak geçmeden önce Bizans İmparatorları ile Türkler arasında uzun süren samimi ya da çıkara dayanan ilişkiler görülmektedir. İlk olarak 1320&rsquo;li yıllarda Bizans&rsquo;taki taht kavgası sırasında güç durumda kalan Kantakuzenas, Aydınoğulları&rsquo;na başvurarak yardım talep etti.


    Aydınoğlu Umur Bey donanmasıyla harekete geçerek Bulgarlar&rsquo;ı Dimetoka&rsquo;dan (Edirne) kovdu. 1344&rsquo;te Latinlerin İzmir&rsquo;i işgal etmeleri, Aydınoğullarını ve onlardan yardım uman Kantakuzenos&rsquo;u zor durumda bıraktı. Kantakuzenos Umur Bey&rsquo;in teklifiyle Orhan Bey&rsquo;e başvurdu ve ondan aldığı yardım ile 1346&rsquo;da Edirne&rsquo;yi ele geçirdi. Yine 1349&rsquo;da Sırplar Selanik&rsquo;i kuşatınca Bizans İmparatoru tekrar Türklerden yardım istedi. Orhan Bey, Süleyman Paşa komutasındaki orduyu Rumeliye göndererek Selanik&rsquo;in kurtarılmasını sağladı. 1348&rsquo;de Çanakkale Boğazını aşan akıncılar bu kez Tekirdağ&rsquo;da görünerek kıyı bölgelerini ele geçirdiler ve Vize&rsquo;ye kadar yaklaştılar.


    Asıl imparator İannes ile egemenlik savaşını sürdüren Kantakuzenos zor duruımda kalınca yeniden Osmanlılara başvurdu. Yapacakları yardım karşılığında Gelibolu&rsquo;da bir kaleyi armağan olarak vermeyi teklif etti. Bizanslılar 1352&rsquo;de Gelibolu&rsquo;da Çimbi Kalesini Osmanlılara teslim etti. Buraya yerleşen Süleymen Paşa kısa sürede durumunu sağlamlaştırdı. Bu arada Gelibolu Türkler tarafından ele geçirildi(1354).


    Süleyman Paşa beraberindeki Lalaşahin Paşa, Hacı İlbey, Evrenos, Gazi Fazıl ve Yakup Ece ile Trakya&rsquo;nın fethine hazırlandı. Bu arada Bizans&rsquo;ın Sırp, Bulgar ve Macarlarla anlaşarak saldırıya geçme ihtimalini göz önüne alan Süleyman Paşa çabuk davranarak Şarköy İlçemizin topraklarını ve o zamanki adı &ldquo;Od Köklük&rdquo; olan Balabancık&rsquo;a ve Müstecablu&rsquo;ya (Müstecep) uzanan yerleri alarak Tekirdağ&rsquo;a kadar bu bölgeyi tamamen ele geçirdi. Bu arada Osmanlıları Rumeliye çıkartmakla, imparatorluğu büyük bir tehlike ile karşı karşıya bıraktığını anlayan Kantakuzenos Orhan Bey&rsquo;e başvurarak Çimbi Kalesini kendisine satmasını ve birliklerini buradan çıkarmasını istedi.


    Orhan Bey Çimpe kalesini satabileceğini ancak fethedilen yerlerden çıkılmayacağını söyledi. Bizans merkezindeki karışıklıklardan yararlanan Süleyman Paşa fetih hareketlerini hızlandırarak; Malkara, Keşan, Hayrabolu, Tekirdağ (1357), ve Çorlu&rsquo;yu (1358) ele geçirdi. Çorlu&rsquo;nun alınmasıyla İstanbul-Edirne yolu kesilmiş oldu. Fakat 1357&rsquo;de Süleyman Paşa ölünce fetih hareketleri duraklama gösterdi.


    Şehzade Murat en küçük duraklamanın bile Rumeli&rsquo;deki tüm toprakların yitirilmesine sebep olacağını düşünüyordu. Süleyman Paşa&rsquo;nın ölümünden sonra fethedilen yerler korunmamış ve kısa bir süre içinde Çorlu ve Tekirdağ yöresi Bizanslıların eline geçmiştir. Harekete geçen Osmanlılar 1359&rsquo;da Çorlu&rsquo;yu yeniden ele geçirdiler. Bundan sonraki hedef Edirne idi. Lüleburgaz alındıktan sonra Osmanlı ordusu Babaeski&rsquo;ye yerleşti. Ordunun sol kanadını komuta eden Hacı İlbey Malkara, İpsala ve Dimetoka&rsquo;yı (Edirne) aldı. Edirne&rsquo;nin fethinden sonra (1361) yöre bütünüyle Türklerin eline geçti.


    TEKİRDAĞ İLİNİN TÜRKLEŞMESİ


    Padişah I.Murat, fethettiği toprakları Malkara ve Şarköy&rsquo;den başlayarak Ahi büyüklerini Malkara civarına, Türkmen ve Yörükleri Şarköy, Tekirdağ, Hayrabolu ve Çorlu yöresine yerleştirmeye başladı. Karasiden başlayarak Tokat, Sivas, Kayseri, Kütahya ve Ermenek&rsquo;ten gelen Türkler ilimizin ilk Türk sahipleri oldu. I.Murat bu göçmenlerin Rumeliye geçirilmesi için Ceneviz gemicilerine 1363 yılında altmış bin altın vermişti.


    Tekirdağ Osmanlı Türk şehri olarak gelişti. Kasaba toprakları Gazi Murat Beyden sonra Hekim Baş&rsquo;lara arpalık olarak verildi. En büyük Yörük Beyleri Tekirdağ, Vize, Hayrabolu ve Çorlu&rsquo;da otururdu. Beyler kendilerine şartlı olarak verilen bu çiftliklerde atlı ve yaya asker beslerdi. Çiftliklerde kurulan Müsellim Ocakları, yeniçeri teşkilatı ve Sipahi teşkilatları gelişince, yörükler ve onlardan kurulmuş sipahi ocakları geri hizmete alındılar. Devletin donanma, kale, köprü, yol, derbent, resmi yapı onarımı, su yolları işlerinde bazı vergilerden muaf tutularak çalıştılar.


    Zamanla bu teşkilatlar kaldırıldı. &ldquo;Evlad-ı Fatihan&rdquo; adı altında II.Murat zamanına kadar geldi.


    Evliya Çelebi Tekirdağ için &ldquo;Topkeşen Yörük beylerinin tahtgahı&rsquo;dır&rdquo; der. Osmanlı İmparatorluğunun kuruluş devrinde çok sayıda Türk boyları Tekirdağ ili topraklarına yerleştiklerinden, bugünkü köy ve çiftlik adlarımız arasında Oğuzlara, Avşarlara, Danişmentlilere, Dulkadirlere, Bozoklulara, Karamanlılara, Saruhanlılara, Aydın ve Karesi Oğullarına, Suriye ve İran Yörüklerine ait olanları çoktur.


    Örneğin;


    Karaman Oğullarından; Şerefli, Davutlu


    Oğuzlardan; Kayı, Kınık, Karaevli ve Yazır


    Danişmentlilerden; Kaşıkçı


    Saruhanlılardan; Doğucalı, Deliler, Karahalil, Kuyucu


    İran Yörüklerinden; Bayramşah, Kazancı


    Fetih sırasında Tekirdağ&rsquo;ın bulunduğu yer bir çiftlik arazisi durumundaydı. Barbaros&rsquo;ta bulunan kent o zamana kadar etrafı surlarla çevrili idi. Osmanlılar&rsquo;ın Trakya&rsquo;yı fethi sırasında Tekirdağ toprakları üs olarak kullanılmıştır.


    I.Murat, 1366&rsquo;da Gelibolu&rsquo;daki Ahi Reislerinden Ahi Mustafa&rsquo;yı Malkara&rsquo;ya yerleştirdi. 1373&rsquo;te Bizanslılar, Vize yöresini yağmaladılar. Bunun üzerine I.Murat, hemen Gelibolu&rsquo;ya geçerek güçlerini Malkara&rsquo;da topladı. Burasını üs durumuna getirdi. Lalaşahin Paşa&rsquo;yı İpsala yolundaki Firecik Kalesini almakla görevlendirdi. Kendisi de Çatalca yöresine doğru yürüyünce Bizans imparatoru barış istemek durumunda kaldı. Bundan sonra


    Tekirdağ ve yöresi uzunca bir zaman barış içinde yaşadı.


    TEKİRDAĞ&rsquo;DA YÜRÜKLER


    Tekirdağ ve Vize başta olmak üzere Hayrabolu, Malkara, Çorlu önemli Yürük merkezleriydi. Yürükler&rsquo;den istenen görevleri yoluna koymak ve başlarında bulunmak yürük beylerine düşmekteydi. Yürükler&rsquo;in devlete karşı sürekli yükümlülüğü vardı. Devlet de onlara yer vermiş ve vergilerden muaf tutulmuştu.


    II.Mehmet (Fatih ) döneminde Yürükler üzerine ilk kanunname çıkarıldı ve Yürük ocakları kuruldu. Yerleşik ve özel statüye bağlı Yürükler&rsquo;e Müsellem dendi. Müsellem ocakları, yürükler&rsquo;den kurulmuştu ve başlangıçta atlı savaşcı bir sınıftı. Daha sonraları yavaş yavaş geri hizmete alındı. Yürük ocaklarıyla aynı görevleri yerine getirmeye başladı. Müsellemler köy ve çiftliklerin kendilerine ayrılmış topraklarında, başta at olmak üzere, hayvancılık ve çiftçilik yaparak, vergi ödemeden geçinirlerdi.


    Bunda başka Müsellem çiftlikleri alınıp satılamaz ve tapuya bağlanamazdı. Bu çiftlikler başkaları işlerse, vergisini Müsellemler alırdı. Savaşlara her ocaktan iki nöbetli gider, bunların masraflarını geri kalan yamaklar karşılardı. Çiftlikler, Müsellemler&rsquo;ce ortaklaşa işlenir ve yıllık gelir aralarında paylaştırılırdı.


    Savaşa gitmeyene bu pay verilmez ve bunların payına, devlet adına, mevkufat emini denilen görevli el koyardı. Yürükler&rsquo;in görevleri barış ve savaşta değişirdi. Savaşta, yol açmak, hendek ve siper kazmak, top çekmek gülle ve ağırlık taşımak, askere zahire ulaştırmak, köprüleri, kara ve su yollarını korumak ve onarmak, maden ocaklarında, tersanelerde çalışmak, gemilere gereç ve kereste taşımak, köprü, su yolu yapmak ve onarmak başlıca görevleriydi. İşlek yolların, güvenlik açısından önemli yerlerinde nöbet tutmak gibi bir görevleri de vardı.


    Buna derbentçilik adı verilirdi. Derbentin çevresindeki köylerden bu işe istekli bulunmazsa ya da derbent çok önemliyse, koruma Müsellemlere verilirdi. Yürükler, barış dönemindeki çalışmalırıyla, devletin askeri ve ekonomik gücünü arttırırlardı. Savaştaki barışın temeli olan geri hizmetler, yürük ocaklarınca, masrafsız ve kolayca sağlanıyordu. Osmanlılar, bu yüzden Yürük oacaklarını yaşatmaya büyük özen göstermişlerdir. Kimi zaman işlerin iyi yürümesi için, Türk Yürükler&rsquo;in arasına Müslüman olmuş ya da olmamış Hiristiyanlar&rsquo;ın, Anadolu&rsquo;dan gelme bekarların girmesine de izin veriliyordu.


    Yürük ocakları donanma hizmeti için kıyılarada, yol, köprü, menzil yapma, zahire toplama için anayolların üzerinde, maden işletmelerinin yakınlarında konar göçerlerdi. Bu nedenle Yürükler Tekirdağ, Çorlu, hayrabolu, Malkara yörelerinde toplanmışlardı Genellikle bir Yürük ocağı 24 kişiden oluşurdu. Bunların içinde 1 kişi eşkinci seçilirdi. Yürük ocaklarının yönetim ve denetim işlerini subaşılar, yürük beyleri, zaimler, seraskerler, alaybeyleri ve kadılar görürdü. Çeribaşı, eşkincileri toplamak, göndermek ileri uğraşırdı. Çeribaşının zeameti vardı. Yürükler&rsquo;in özel işleri çeribaşlarca görülür, devlet işlerini subaşı Yürükbeyi, serasker, alaybeyi, sancakbeyi ve kadı üstlenirdi. Serasker, Yürükler&rsquo;in içinden, divanca atanırdı.


    Yürükler&rsquo;in görevi, ağır ve sürekliyidi. Angarya sayılabilecek işlerin savaş ve barışta sürüp gitmesi ve giderek artması, Yürükler arasında genel bir hoşnutsuzluğa yol açtı. Yürük kanunnamesinin sıkı hükümlerine karşın, Yürükler toprağa bağlanmaya, işten kaçmaya başladılar. Bu durum 1691&rsquo;e değin 1 yüzyıl sürdü. II. Viyana kuşatmasından sonra başlayan bozgunun önlenmesi için Osmanlı Devleti, bazı önlemler alma youna gitti. Bu önlemlerden birisi de Yürükler&rsquo;in &ldquo;Evlad-ı Fatihan&rdquo; adı altında yeniden örgütlenmeleriydi. Bu dönemde Tekirdağ&rsquo;dan ancak 150 kişi &ldquo;Evladı Fatihan&rdquo;a kaydedilebilmişti.


    OSMANLI DEVRİNİN ÖNEMLİ OLAYLARI


    Osmanlı Devrinde bu bölgede cereyan eden önemli olaylar sıralanacak olursa; Düzmece Mustafa olayı, Yavuz-Beyazıt çatışşması, şeyhülislam Feyzullah Efendi olayı gibileri sayılabilir.


    BÜYÜK KARIŞTIRAN&rsquo;DA BABA-OĞUL İKİ PADİŞAHIN SAVAŞI


    Padişah II.Beyazıt&rsquo;ın tutumunu beğenmeyen ve kardeşi şehzade Ahmed&rsquo;in Padişah yapılmak istendiğini


    Anlayan şehzade Yavuz Selim, kayınpederi olan Kırım Hanından aldığı Tatar askerleri ile Edirneye gelmiş ve babası II.Beyazıt ile Büyükkarıştıran&rsquo;da karşılaşarak savaşmıştı (1511). Selim Ağustos ayında yapılan bu savaşı kaybetti. Yanındaki çoğu Tatar olan kırk bin kadar kuvvet dağıldı. Buradan İğneadaya kaçarak bir gemi ile Kırım&rsquo;a döndü. Yavuz çoktan beri göremediği babasının elini öpmek için geldiğini bildirmişti.


    Fakat şehzade Ahmed&rsquo;i tutanlar, araba içinde bulunan padişaha örtüyü kaldırarak &ldquo;Elinizi öpmeye gelen oğlunuzun kuvvetini görün, mürettep ve müsellah askerlerle oğul babayı böyle mi ziyaret eder&rdquo; diyerek baba-oğul savaşını körüklemişlerdir. Fakat sonra olaylar Yavuz&rsquo;dan yana gelişerek babasının yerine padişah oldu (1512).


    Baba&ndash; oğul iki padişahın ölümleri:


    Yerine Yavuz Selim&rsquo;i geçirmek zorunda kalan II.Beyazıt kendi dileği ile Dimetoka&rsquo;ya giderken 1512 Nisanında Çorlu&rsquo;da ansızın öldü. Ölüm sebebi kesin olarak belli değildir. Yavuz Selim&rsquo;in ölümüne gelince; bu büyük padişah 1520 Ağustosunda İstanbul&rsquo;dan Edirne&rsquo;ye gidiyordu, sırtında iki omuzu arasında, bir çıban çıkmıştı.


    Çok ızdırap veren bu çıbanın tedavisi çin Çorlu&rsquo;da kırk gün kaldı. Fakat durumu gittikçe kötüleşiyordu. Karargahı Sırtköy&rsquo;de idi. Öleceğini anlayınca büyük devlet adamlarını başına topladı ve oğlu Süleyman&rsquo;ı çağıttı. Sırtköy&rsquo;de 21 Eylül 1520 tarihinde 54 yaşında iken can verdi. Ölümü, Şehzade Süleyman İstanbul&rsquo;a gelip padişahlığını ilan edinceye kadar gizli tutuldu.


    Ünlü sadrazamlardan Köprülü Fazıl Paşa&rsquo;da 1687&rsquo;de buraya yakın Karabiber Çiftliğinde ölmüştür.


    Nizam-ı Cedid Olayları:


    III.selim zamanında Malkara&rsquo;da çıkan eşkiya olaylarını bastıran, Nizam-ı Cedit askeri oldu. Rumeli olaylarını bastırmak için Padişah Nizam-i Cedid&rsquo;i Rumeli&rsquo;ye geçirmeyi uygun buldu. Nüfuzlarının iyice kırılacağını anlayan Rumeli derebeyleri memnun olmadılar.


    Padişah fermanını okuyan Tekirdağ Kadısı, yeniçeriler tarafından öldürüldü. Bu ayaklanma Çorlu, Silivri, Edirne dolaylarına yayıldı. Kadı Abdurrahman Paşa, Nizam-ı Cedid askeri ile bu ayaklanmaları bastırdı. Buna rağmen padişahın Nizam-ı Cedid&rsquo;in geri dönmesini istemesi, gericilik olaylarının gelişmesine yol açtı.


    Sürgünler:


    Başta Malkara ve Tekirdağ olmak üzere, Tekirdağ ili Osmanlı İmparatorluğu devrinde, sayılı sürgün yerlerinden biri idi. Saray&rsquo;daki Ayas Paşa Caminin avlusu Giraylar Kabristanı haline gelmişti. Malkara&rsquo;da da benzer paşalar mezarlığı vardı. Malkara&rsquo;ya sürülenlerden en tanınmış olanları Hadım Süleyman Paşa, Koca Sinan Paşa, Sofu Mehmet Paşa, Boynu Yaralı Mehmet Paşa, Melek Ahmet Paşa, Siyavuş Paşa, IV.Murat&rsquo;ın sadrazamlarından Halil Paşa.


    Bunlardan bazıları zamanla sürgünden kurtulmuşlar, bazıları da saraydan gönderilen cellatlar tarafından boğulmuşlar, bazıları da ecelleri ile ölmüşlerdir. Tekirdağ&rsquo;a sürülenler arasında: Yeniçeri ağası Mehmet Sait Ağa, yeniçeri ağası Salih Paşa, sadrazam Tevfik Ali Paşa, Abdülmecit&rsquo;in ilk sadrazamı Hüsrev Paşa, Tekirdağ&rsquo;lı Zahire Nazırı Mustafa Paşa, Hamami Mehmet Paşa, II.Mahmut zamanında Sadrazam Esseyd Ali Paşa vardır.


    Macar Prensi ve bağlıları da İstanbul&rsquo;dan Avusturya devletinin baskısı üzerine uzaklaştırılmış olduklarından bir bakıma sürgün sayılabilirler.


    MACAR PRENSİ RAKOCZİ FERENÇ II:


    Macaristan&rsquo;ın bağımsızlığı için Avusturya İmparatorluğu ile çarpışan (1703-1711) Erdel Kralı, Macaristan Prensi Rakoczi II.Ordusu mağlup olunca ilk olarak Polonya, sonra İngiltere ve Fransa&rsquo;ya yerleşti. Kendisine destek vermek için Çorlulu Ali Paşa&rsquo;nın sadrazamlığı esnasında padişah Sultan Ahmet (II.Ahmet) tarafından Türkiye&rsquo;ye davet edildi. Kendisini Fransa&rsquo;dan getirmek üzere birlik ve kalyon tahsis edildi. Daveti kabul eden Rakoczi Ferenç II. generalleri ve bağlıları ile birlikte 1718&rsquo;de Gelibolu&rsquo;ya geldi. Gelibolu&rsquo;da erkan ve Tatar Hanı tarafından karşılanan Rakoczi emrine tahsis edilen arabalarla beraber Edirne&rsquo;ye gitti.


    Baltacı Mehmet Paşa tarafından karşılanan Rakoczi, Sultan II.Ahmed tarafından kabul edildi. Osmanlı-Avusturya hükümetlerinin Pasarofça nantlaşmasını imzalamasından sonra (1718), Rakoczi ve beraberindekiler İstanbul&rsquo;a gittiler. Avusturya elçisinin şikayeti üzerine 1720 yılında maiyeti ve bir bölük koruması ile Ereğli üzerinden iki kalyonla Tekirdağ&rsquo;a gönderilen Rakoczi hükümdar muamelesi gördü. Türk hükümetinin kiraladığı 23 adet evde misafir olarak kaldılar.


    Rakoczi günlerini misafir kabul etmek, yemekler vermek, ava gitmek, osmanlı hükümetine ikaz edici mektuplar yazmak ve ibadetle geçirdi. Yanında Macar ediplerinden Mikes Kelemen de vardı. Şimdi mülkiyeti Macar Hükümetine ait olan tarihi eve yerleşti. Rakoczi&rsquo;nin 15 yıl yaşadığı ev halen müzedir. 8 Nisan 1735&rsquo;te vefat etti.


    Rakoczi&rsquo;nin iç organları Tekirdağ&rsquo;da Rum mezarlığına, külleri İstanbul&rsquo;da saint Lazor kilisesinde toprağa verildi. 1906&rsquo;da gelen bir heyet küllerini doğum yeri olan Kosice (Kassua) şehrine merasimle götürdü. Şehrimizde bir çeşmesi, Müzesi (Evi) ve 23.8.1994 günü özgürlük parkında dikilen bir anıtı olan Rakoczi Ferenç Türkiye-Macaristan dostluk bağlarının bir köprüsüdür.


    MİKES KELEMEN


    Macar Edibi, Erdel&rsquo;de (Zagon) 1690 Ağustos&rsquo;unda doğmuştur. Babası Avusturyalılar tarafından öldürülmüş, Mikes Kolozsuar Cizvit kolejinde okumuş ve bu okulun tesiri ile katolik olmuştur. 1707 yılında 17 yaşında iken Kral II. Rakoczi&rsquo;nin yanına verilmiştir. Rakoczi&rsquo;ye çok büyük sevgi ve sadakatla bağlanmıştır. Avusturya&rsquo;ya karşı yapılan savaştan sonra Rakoczi ile beraber Polonya&rsquo;ya,İ ngiltere&rsquo;ye, Fransa&rsquo;ya gitmiş ve nihayet Tekirdağ&rsquo;a yerleşmiştir.


    Geldiği 1725&rsquo;ten öldüğü 1761&rsquo;e kadar 36 yıl Tekirdağ&rsquo;da yaşamıştır. Tekirdağ&rsquo;daki ömrü okuyup yazmakla geçmiştir. Mikes Kelemen Macar edebiyatının ünlü simalarından biridir. 13 eseri Macar Milli Müzesindedir. En ünlü ve önemli eseri ise &ldquo;TÜRKİYE MEKTUPLARI&rdquo; dır. Bu Türkiye&rsquo;den meçhul bir teyzeye yazılmış 207 mektuptan oluşur. Eser 18.asırdaki Türk toplumsal yaşayışını, törenleri, adetleri, folkloru çok güzel canlandırmaktadır. Bu eser Milli Tarihimiz ve Tekirdağ Tarihi bakımından çok önemlidir.


    28 Mayıs 1720 tarihli Mektubu:


    &ldquo;Biz artık burada ev bark sahibi olduk, rahata kavuştuk. Tekirdağ&rsquo;ı çok sevdim ama Zagon&rsquo;u unutamıyorum. Doğrusu ablacığım, biz burada pek güzel, ferahlık bir yerde bulunuyoruz. Şehir epeyce büyük ve oldukça güzel, deniz kıyısında hoş ve gönül açan bir yamacın üstünde.


    Avrupa&rsquo;nın tam kıyısında sayılırız. Buradan İstanbul&rsquo;a atla iki günde rahat gidilir, denizden de bir günlük yol. Herhalde Bey için hiçbir tarafta bundan iyi yer bulamazlardı. İnsan ne tarafa giderse her yanı güzel kırlar, fakat boş arazi değil, çünkü burada toprağı mükemmel işliyorlar. Köylere yakın olan kırlar boş olmadığı gibi, şehrin etrafındaki topraklar da bakımlı bahçeler gibi gayet iyi işlenmiştir. Hele şu sırada insan tarlalara, bağlara, ve sebze bahçelerine bakmakla doyamıyor. Sırtlarda o kadar çok bağ var ki, başka yerde ancak bir vilayette bu kadarı bulunur. Bunlara çok da iyi bakıyorlar. Bağlarda pek çok meyve ağacı var, öyle ki insan buralarını meyve bahçesi sanır. Yalnız burada bağlara bizde olduğu gibi sırık dikmiyorlar, bu yüzden asmaların çubukları yerlere sarkmakta ve yapraklar bağın toprağını örtmektedir.


    Yaz yağmurunun az düştüğü bu sıcak yerde ise buna ihtiyaç vardır. Çünkü bu suretle toprak yaş kalır ve omcalarda kurumaz. Burada sebze bahçesi de pek çok; bunlar buranın adetine göre iyi işlenmiş ama bizimkilere benzemez. Sonra pamuk ekimi de burada her yerden fazladır ve bunun ticareti de geniş ölçüdedir. Pamuk Torda vilayetinde yetişebilir, fakat bizim inişli yokuşlu toprağımızda gerekli sıcaklığı bulamaz. Burada kadınların bütün yıl işleri pamuğu ekmek, toplamak, satmak ve dokumaktan ibarettir.


    Mayısta ekiyor, ekimde topluyorlar. Herhalde pamuk çok iş istiyor, fakat buralı kadınların zaten dışarda başka işleri olmadığından onunla uğraşmaya vakit buluyorlar. Şehre gelince; uzunlamasına büyümüş olan bu şehre burada güzel denebilir ve içinde güzel evler çok, fakat bunlar hiç de güzel görünmüyorlar çünkü Türkler karıları dışarıyı görmesinler diye sokak tarafına pencere koymuyorlar.


    Kıskançlık ne iyi şey. Şehrin çok geniş bir pazarı var. Tavuk, kaz gibi kümes hayvanlarının her çeşidi ile meyve, sebze burada ucuz; biz gelmeden önce daha ucuzmuş. Biz her ne kadar biraz pahalılığa sebep olduksa da buraya sukunet getirdiğimiz muhakkak, çünkü buralılar söylüyorlar.&rdquo;


    KIRIM GİRAYLARI


    Cengiz Han&rsquo;ın soyundan gelen Kırım Hanları türlü sebeplerle görevlerinden uzaklaştırıldıkları zaman büyük suçları yoksa, çoğu Saray dolaylarındaki köy ve çiftliklerde oturtulurdu. Bu durum III.Selim devrine kadar sürdü. Bunların bazıları Çorlu, Hayrabolu ve Malkara&rsquo;da ikamet etmişlerdi.


    Saray ilçesinde yaşayıp vefat eden Kırım Hanlarından II.Devlet Giray Han (Öl:1725), II.Fetih Giray Han (Öl:1746), İslam Giray Sultan (Öl:1742), III.Selim Giray Han (Öl:1785), IV.Devlet Giray Han (Öl:1780), Şahbaz Giray Han (Öl:1792) olup kabirleri Saray Ayaz Paşa Camii avlusunda bulunmaktadır.


    PADİŞAH ZİYARETLERİ


    Tekirdağ Osmanlı İmparatorluğu devrinde devlet merkezi olan Edirne-İstanbul gibi iki önemli şehrin arasındave sefer yolları üzerinde oluşu nedeniyle hemen bütün padişahların geçit ve uğrak yeri olmuştur. Tarihi olaylarla ilgili bölümlerde belirtilenlerden başka, önemli ziyaretler: I.Murat (Hüdavendigar) fetihler nedeniyle (1357-363) yıllarına Barbaros, Tekirdağ ve Çorlu&rsquo;ya gelmiştir.


    1613&rsquo;te I.Ahmet Edirne&rsquo;den Malkara yoluyla Gelibolu&rsquo;ya gitmiş, İstanbul&rsquo;a dönüşüde Tekirdağ&rsquo;ın Balabanlı Köyü, İnecik Bucağı, Umurca Çiftliği üzerinden olmuştur. Padişah IV.Mehmet (Avcı) 1671&rsquo;de Girit&rsquo;i alan Köprülü Fazıl Ahmet Paşa&rsquo;yı karşılamak üzere Tekirdağ&rsquo;a gelmiştir. Padişah II.Mahmut Tekirdağ&rsquo;a devletin ilk buharlı gemisi Swift ile ilk kez 28 Ocak 1830 da gelmiş ve bir gece kalarak dönmüştür. İkinci kez 1831 yılında Şeref Resan adlı gemi ile Tekirdağ limanına uğrayarak Gelibolu&rsquo;ya gitmiştir.


    RUS AKINI VE İŞGALİ


    Balkanlardaki milliyetçilik hareketlerinin etkisiyle Mora isyanının meydana geldiği sıralarda Tekirdağ İlinden çok sayıda asker toplanarak kara ve deniz yollarıyla Yunanistan&rsquo;a gönderilmiştir. Mora isyanından sonra Rus savaşı sonunda ise 1829&rsquo;da Ruslar Edirne&rsquo;yi alarak Tekirdağ&rsquo;a kadar akıncılar gönderdiler.


    Edirne anlaşmasıyla çekildiler. 1876 Osmanlı-Rus savaşında ise ordularımız yenilince, 20 Ocak 1878&rsquo;de Edirne&rsquo;yi, 31 Ocak 1878&rsquo;de Tekirdağ&rsquo;ı işgal ettiler. 3 Mart 1878&rsquo;de Ayastefanos antlaşmasıyla çekildiler.


    BALKAN SAVAŞI VE BULGAR İSTİLASI


    Balkan savaşında ordularımız 15-21 Ekim 1912 tarihli Lüleburgaz savaşında yenilince Bulgarlar Çatalca&rsquo;ya kadar ilerlediler. Şarköy ilçesinin bazı bölgelerinden başka bütün Tekirdağ ili toprakları işgal edildi. Bulgar ordusu Türk kuvvetleri tarafından Çatalca&rsquo;da durduruldu.


    Ordumuz Şarköy ve Mürefte dolayında harekata giriştiyse de Bolayır&rsquo;ın yardımına koşmak zorunda kaldığından 1913&rsquo;te Şarköy ilçesi de düştü. İttihatçıların 23 Ocak&rsquo;ta yaptıkları hükümet darbesinden sonra topladıkları gönüllü ve akıncı birlikleriyle Kuşçu Başı Eşref Bey&rsquo;in komutasında 13 Temmuz 1913 sabahı Marmara Ereğlisi ve Tekirdağ&rsquo;a başarılı çıkarma yapıldı. Tekirdağ karadan ve denizden çevrildi.


    Bulgarlar ve Ermenilerle şiddetli sokak çarpışmaları yapıldı. Birliklerimiz başarılı oldular. Eşref Bey Muratlı&rsquo;yı aldıktan sonra Çorlu&rsquo;da bulunan Enver Paşa kuvvetleriyle birleşti. Böylece Tekirdağ Bulgar işgalinden kurtulmuş oldu.


    I.DÜNYA SAVAŞINDA TEKİRDAĞ


    Tekirdağ I.Dünya Savaşında özellikle Çanakkale cephesinde önemli rol oynamıştır. Savaşın başında Sofya Ateşemiliteri olan Kaymakam Mustafa Kemal Bey Tekirdağ&rsquo;da 19.Tümeni kurmakla görevlendirildi. 2 Şubat 1915&rsquo;te Tekirdağ&rsquo;a gelen Mustafa Kemal&rsquo;in çok sıkı çalışmalarıyla 25 günde hazırlanan 19.Tümen 25 Şubat 1915&rsquo;te Maydos&rsquo;a geçti. Tekirdağ Çanakkale savaşlarında büyük kahramanlıklar yaratan 19.Tümenin kurulduğu şehir olarak tarihte şerefli bir yer almıştır.


    ÇANAKKALE SAVAŞLARI VE TEKİRDAĞ


    &ldquo;Tekirdağ, Çanakkale Savaşları sırasında, limanı, hastanesi ve iskelesi oluşu sebebiyle önemli bir merkez oldu. Savaş sırasında binlerce yaralı ufak tonajlı vapurlarla taşınıp, demir iskeleden kolordu ve memleket hastanelerine (devlet hastanesi) getirilip tedavi edildi. Rüstem Paşa Camii önündeki Cem&acirc;at-ı İslamiye binası yaralıların taşındığı diğer bir bina idi. Kolordu merkezi hastane haline getirilmiş geniş bahçesine çadırlar kurulmuştur. Ameliyatlarda malzeme noksanlığı yaşanıyordu.


    Tekirdağ&rsquo;lı kadınlar gönüllü hemşire olarak tedavi hizmetlerinde çalışıtılar. Evlerinden getirdikleri yatak, yorgan ve çarşafı sargı bezi olarak kullanıyorlardı. Şehitler, memleket hastanesi bahçesi (halen yurt binasıdır), Namazg&acirc;h Mezarlığı kumluk semtinden başlayarak, İmam Hatip Lisesine kadar ve Muratlı Caddesi yolu üzerine kadar büyük bir alana gömülüyordu. Namazg&acirc;h Mezarlığında 10 bine yakın Çanakkale şehidi yatmaktadır.


    MONDROS MÜTAREKESİNDEN SONRA TEKİRDAĞ


    1919 yılında Yunan birliklerinin Trakya&rsquo;yı işgal etmeleri ile cesaretlenen Trakya Rumları, Trakya&rsquo;nın Yunanistan&rsquo;a katılmasını sağlamak amacıyla Trakya komitesini kurdular. Teşkil ettikleri çetelerle köyleri basarak, yolları keserek, halka büyük ölçüde zarar verdiler.


    16 Mart 1920 günü İstanbul&rsquo;un işgal edildiği sırada, bir İngiliz savaş gemisi Tekirdağ&rsquo;a gelerek bir direniş olduğunda şehri topa tutmakla tehdit etti. Buna rağmen Trakya&rsquo;daki Türk kolordusu silah depolarına el koyarak, Trakya&rsquo;nın savunulması için düzen aldı. Ne var ki bu güzel davranışa karşı Tekirdağ mutasarrıfı ve tümen komutanının padişah tarafını tutmaları, halkı ikili anlayışa sürükledi.


    Bu olaylar üzerine Trakya ve Paşaeli Müdafaa-i Hukuk-u Milliye Cemiyeti Lüleburgaz&rsquo;da bir kongre topladı. Tekirdağ delegelerinin de katıldığı bu toplantıda Trakya&rsquo;nın elbirliğiyle savunulması kararlaştırıldı. İstanbul ile ilişki kesilerek, Anadolu&rsquo;ya bağlanıldı. Fransız ve İngiliz delegeleri arasında SanRemo&rsquo;da yapılan anlaşmaya göre, Trakya&rsquo;nın Yunanlılar&rsquo;a verileceği haberi, bütün Trakya Türkler&rsquo;i üzerinde büyük bir tepki yarattı. Bu defa aynı dernek yine Tekirdağ delegelerinin katılması ile 9-14 Mayıs 1920 günleri arasında Edirne&rsquo;de bir kongre daha topladı. Trakya&rsquo;nın elbirliğiyle düşmana karşı savunulması kararlaştırıldı.


    MÜTAREKEDEN SONRA AZINLIKLAR VE TÜRKLER&rsquo;İN DURUMU


    ERMENİLER:


    Şehirde bulunan Ermeniler, İttihat ve Terakki hükümetinden çekinerek, Suriye ve Güney Anadolu&rsquo;ya gitmişlerdi. Bıraktıkları mal ve mülkler komisyonlarca açık arttırma ile satıldı. Mütarekeden sonra Ermeniler şehre dönerek mal ve mülklerini geri istediler. Bu durum, Türkler&rsquo;le Ermeniler arasında anlaşmazlık çıkmasına sebep oldu. Konuya İtilaf Devletleri el koydu. Bundan yüz bulan Ermeniler, Türkler&rsquo;e zulüm etmeye başladılar. Bazı Ermeniler&rsquo;in malları iade edildi. Kazım Karabekir&rsquo;in Tekirdağ&rsquo;a gelişi ile Ermeniler sindiler.


    RUMLAR:


    Trakya&rsquo;nın Yunanistan&rsquo;a katılması inancında bulunduklarından büyük sevinç içindeydiler. İstanbul-Edirne demiryolu muhafızlığı onlara verilmişti. Gizli çalışmalarla işgale hazırlanıyor, Yunan Kızılhaçı ile işbirliği yapıyorlardı. Yerli Rumlar&rsquo;a Yunanlılar, elbise, bayrak ve cephane gönderiyorlardı.


    YUNAN İŞGALİ:


    Yunanlılar Trakya&rsquo;nın batı ve güneyine saldırmak üzere hazırlığa giriştiler. Batı Trakya&rsquo;dan Meriç boylarına yığınak yaptılar. İngiliz ve Yunan savaş gemilerinin desteğinde, Tekirdağ kıyılarına Mazarakis komutasında çıkartma yapmaya karar verdiler. Trakya cephesi komutanlığına da Zimvrakakis getirildi. Türk Birliklerinin Genel Komutanı Cafer Tayyar Bey&rsquo;di. Trakya Kolordusunun er sayısı 17 bin civarında idi. Malkara&rsquo;da 60.Tümen&rsquo;in Topçu Alayı, Şarköy ve Yeniköy&rsquo;de 185.Piyade Alayının bazı birlikleri, Çatalca,Çerkezköy, Muratlı, Hayrabolu, Çorlu ve Tekirdağ&rsquo;da 55.Tümen bulunuyordu. Bu tümenin 168.Piyade Alayı Çatalca ve Çorlu&rsquo;da, 170.Piyade Alayı Hayrabolu ve Malkara&rsquo;da, 171.Piyade Alayı ile 55.Tümene bağlı Dağ Topçu Taburu Tekirdağ sırtlarında yer almışlardı. Yunan saldırısına karşı biri Edirne-Keşan-Malkara-Tekirdağ, öteki Tekirdağ-Çorlu-Çerkezköy olmak üzere batıya ve güneye karşı iki savunma hattı kurulmuştu.


    Türk cephesinin Istrancalar ve Bulgaristan tarafları güvenli idi. Boğazların İtilaf devletleri tarafından işgali ve Marmara&rsquo;da düşman gemilerinin bulunması, Trakya&rsquo;nın Anadolu ile ilişkisini kesmiş ve savunmasını zorlaştırmıştı. 20 Temmuz 1920 günü Yunanlılar, Sultanköy, M.Ereğlisi, Değirmenaltı ve Tekirdağ dolaylarına çıkarma yaparak Çorlu ve Tekirdağ üzerine yürüdüler. İşgal olayını, İngiliz zırhlısıyla Yunan Kralı&rsquo;nın bindiği Averof ve Kılkış zırhlıları ile iki Yunan torpido muhribi koruyordu. Çıkartmaya 171.Alay karşı koyduysa da şehirdeki Rum ve Ermeniler&rsquo;in içerden savaşa katılmaları sonunda birliklerimiz gerilediler. Askerler dağıldı. Büyükkarıştıran&rsquo;a doğru çekildiler. Tekirdağ işgal edilerek Yunan Kralı Aleksandr karaya çıktı. Yunanlılar Tekirdağ&rsquo;ı kendilerine katılmış farzettiklerinden önceleri halka iyi davrandılar. Anadolu&rsquo;da Yunan kuvveti kırılmaya başlayınca, onbinlerce Rum, Tekirdağ&rsquo;a kaçtı. 1922&rsquo;de Tekirdağ, işgalinin en acı günlerini yaşadı. Bu durum Mudanya Mütarekesine kadar sürdü.


    TEKİRDAĞ&rsquo;IN KURTULUŞU


    Kurtuluşu gerçekleşen kasabalarda emniyet görevini jandarma birlikleri, mülki görevleri kaymakam, nahiye müdürü, vali veya vekili, nüfus memuru, iskan memuru, mal memuru veya defterdar ile varsa memuru vs. yükleniyordu. İdare T.B.M.Meclisi hükümetine bağlıydı. İstanbul hükümeti fiili olarak ortadan kalkmıştı. 13 Kasım 1922 günü sabah namazı vakti Tekirdağ&rsquo;ına devir teslim töreni için bir araba hazırlanmış ve Tümen komutanı Salih (Omurtak), jandarma müfettişi Cemil Cahit Bey (Orgeneral Cemil Cahit Toydemir), Trakya Paşaeli Cemiyeti temsilcisi şakir (Yorulmaz) Bey, o zaman üsteğmendi, Tekirdağ Paşaeli Cemiyeti temsilcisi Av.Hüseyin Rahmi Bey (Rahmi Ertin) Tekirdağ&rsquo;ına doğru yola çıkmışlardı.


    Üç gün önce ise; Yunanlılar ve Ermeniler, yerli Rumlar 10 Kasım&rsquo;dan itibaren Tekirdağ&rsquo;ını terketmeye başlamışlardı. Bunlardan bir kısmı trenle Muratlı üzerinden, bir kısmı arabayla Malkara, Keşan istikametinden, bir kısmı ise demir iskeleye yanaşan gemilere eşyalarını alıp gidiyorlardı. Karayolu ile gidenler, Türk&rsquo;lerden bazı arabalar ve hayvanat gaspetmişlerdi. Türk gençlerinden kurulu düzensiz çetelerde bunları geri almaya çalışıyorlardı. Yunanlıların işledikleri suç sayısını azaltmak için İngiliz ve İtalyanlar beraberce devriye geziyorlardı. 12 Kasım gecesi yerli milislerden Paşa Halid&rsquo;ın Osman, Ermeni ve Rumların çoğunlukta bulunduğu Peştemalcı Caddesi köşe kahvesine bir Türk bayrağı asmış ve halkın galeyanına sebep olmuştu.


    İngilizlerin ısrarına rağmen Paşa Halid&rsquo;ın Osman bayrağımızı indirmiyordu. İngilizler Osman&rsquo;ı müftüye şikayet ettiler. Müftü Peştemalcıya geldi; &ldquo;-Oğlum Osman, heyecanını anlıyorum. Bak kurtuluşumuza bir akşam kaldı rica ediyorum. Sabırlı ol evladım.&rdquo; diyerek rica, minnet bayrağı indirdi. İngilizler uzaklaşınca, daha evvel hiçbir Türk&rsquo;ün giremediği bu mahalleye ilk olarak bayrağımız girmiş oldu. Kasabada mülki idareyi tesis edecek zevat daha önce başka vasıtalarla gelmişlerdi. Tekirdağ içinden ve köylerinden gelen vatandaşılarımız sabahın erken saatlerinde Muratlı Caddesi üzerindeki Namazgah&rsquo;a doğru çıkıyorlardı. (Namazğah halen İmam Hatip Lisesi ve Polis lojmanlarının bulunduğu sahadır) Muratlı caddesinde bugün şehitlik merdivenleri olan yerde zafer takları kurulmuştu. Tak çiçeklerle süslenmişti. Kat kat davullar, klarnetler çalıyor, halk kurtarıcılarını bekliyordu. Kasabanın her tarafı Türk bayraklarıyla donatılmıştı. Hava soğuk ve rüzgarlı idi. Topluluk mevcudu 5000 kişiyi geçmişti. Bando ve Mızıka takımı zafer marşları çalıyordu.


    Takı zaferin arkasında bir fayton içinde siyahlar giyinmiş ve yüzü örtülü bir küçük Türk kızı vardı. Derken silah sesleri duyulmaya başladı. Temsili Türk birlikleri geliyor ve Yunan askerlerini teslim alıyorlardı. Bu sembolik savaş sahnesinden sonra kurtarıcı asker, İstanbul&rsquo;dan gelen heyetle beraber Zafer Takı önüne geldiler. Kalabalık arasından bir ses yükseldi. &ldquo;-Geliyorlar!..&rdquo; Salih Omurtak ve arkadaşları otomobillerinden indiler, kurdela ve kurbanlar kesildi. Salih Omurtak; &ldquo;-Tekirdağ&rsquo;lılar geçmiş olsun&rdquo; diyerek, sulh kızının siyah örtüsünü kaldırdı. Bando mızıka takımı; &ldquo;Ankaranın taşına bak, ankara için için, gözlerimin yaşına bak, hep ağlıyor İzmir için, Yunan Türk&rsquo;e köle oldu şu feleğin işine bak, Kemal Paşa Yemin etti, Atina&rsquo;yı almak için&rdquo; şarkısını binlerce Tekirdağ&rsquo;lının eşliğinde söylerken, Salih Omurtak, Cemil Cahit bey ve arkadaşları önde, askerler ve mülki erkan arkada onları takip eden Tekirdağ okulları ve halkı konvoyu korteje eşlik ediyorlardı. Topluluk hükümet önüne geldi. Jandarma Yüzbaşı Arif Bey, Türk bayrağını çekerken 2 yıl 3 ay 24 gün süren Yunan esareti sona ermişti. Askeri birliklerin bir kısmı da aynı saatlerde demir iskeleye yanaşan bir gemiyle geldiler. Burada merasimle karşılanan birliklerin kumandanı Jandarma yüzbaı Nihat Bey, Tekirdağ Belediye binasına Türk bayrağını çekti. Kurtuluş gecesi fener alayları düzenlendi. Çorlu 1 Kasım, Malkara ve Hayrabolu 14 Kasım, Muratlı 2 Kasım, Çerkezköy, Saray ve Marmara Ereğlisi 30 Ekim, Şarköy 17 Kasım tarihlerinde Yunan işgalinden kurtuldular.


    ÜÇ KEMALLER DİYARI TEKİRDAĞ


    Tekirdağ ve topraklarını &ldquo;Üç Kemaller Diyarı&rdquo; olarak nitelemek yanlış olmaz. Atatürk&rsquo;ün hürriyet aşkının ilk kıvılcımlarını aldığı vatan ve özgürlük şairi Namık Kemal Tekirdağ&rsquo;lıdır. İkinci Kemal, Mustafa Kemal Atatürk&rsquo;tür. Topraklarını önemli tarihsel olaylarla ilgili olarak beş kez şereflendirdiği Tekirdağ&rsquo;da; 23 Ağustos 1928 tarihinde harf devrimi ile ilgili olarak Tekirdağ ve Tekirdağ&rsquo;lılardan memnunluğunu şu içten sözlerle ifade ediyordu; &ldquo;&hellip;az zaman sonra ve Türk harfleriyle, göz kamaştırıcı Türk manevi inkişafının vasıl olabileceği kudret ve itibarın beynelmilel seviyesini gözlerimi kapayarak şimdiden o kadar parlak görüyorum ki, bu manzara beni gayşediyor (Kendimden geçiriyor). Ben yalnız bu gün Tekirdağlılarda sezdiğim ruh ve hissihalete, yalnız buna dahi istinaden kat&rsquo;i olarak beyan edebilirim ki, bütün Türk Milleti bu mesele de benim gördüğümü, benim hissettiğimi aynen görmekte ve hissetmektedir...&rdquo;


    &ldquo;Üç Kemaller Diyarı Tekirdağ&rdquo; derken, üçüncü Kemal, gene Balkanlar&rsquo;da (Üsküp) doğmuş büyük şair Yahya Kemal Beyatlı&rsquo;dır. Kendisi; Atatürk döneminde 1 Mart 1935&rsquo;te V.Dönem ve 3 Nisan 1939&rsquo;da VI.Dönem Tekirdağ Milletvekilliğini yapmış, Tekirdağ&rsquo;a olan bağlılığını ve ilgisini şiirinde &ldquo;Fetihler Ufku Tekirdağ&rdquo; sözleriyle ifade etmiştir. İşte bu nedenle Tekirdağ&rsquo;dan &ldquo;Üç Kemaller Diyarı Tekirdağ&rdquo; diye söz etmek yanlış ve anlamsız sayılmamalıdır.


    ATATÜRK VE TEKİRDAĞ


    TEKİRDAĞ&rsquo;A İLK GELİŞLERİ VE 19 FIRKA&rsquo;NIN KURULUŞU


    Mustafa Kemal, 28 Temmuz 1914&rsquo;te başlayan Birinci Dünya savaşında Sofya&rsquo;da Ateşemiliter olarak bulunuyordu. 2 Ağustos&rsquo;ta Osmanlı Devleti ve Almanya arasında bir anlaşma imzalanmış ve 29 Ekim 1914&rsquo;te Osmanlı Devleti müttefikleri Almanya ve Avusturya ile aynı safta I.Dünya savaşına fiilen katılmıştı. I.Dünya Savaşına katılmasıyla birlikte Sofya&rsquo;da bulunan Yarbay Mustafa Kemal&rsquo;e Harbiye Nazır vekilliğinden bir telgraf ulaştı. Yarbay Mustafa Kemal&rsquo;e &ldquo;19.fırka kumandanlığına tayin buyuruldunuz, hemen İstanbul&rsquo;a hareket ediniz.&rdquo; Mustafa Kemal İstanbul&rsquo;a gelerek Sarıkamış harekatından yeni dönen başkomutan vekili Enver Paşa ile görüşür. 19 fırkanın hangi kolordu ve ordunun emrinde olduğunu sorar. Aldığı cevap Genel Kurmay ile görüşünüz olur. Genel Kurmaya giden Mustafa Kemal böyle bir fırkanın mevcudiyetinden haberdar kimseyi bulamaz. Bundan sonra Liman Fon Sanders&rsquo;le görüşerek fırkanın Tekirdağ&rsquo;da henüz kuruluş aşamasında olduğunu öğrenerek Tekirdağ&rsquo;a hareket etti.


    MUSTAFA KEMAL TEKİRDAĞ&rsquo;DA


    Yarbay Mustafa Kemal, beraberinde emir subayı ve emrine verilmiş olan Çerkeşli Hasan Çavuş&rsquo;un mangasını alarak 2 Şubat 1915 günü Tekirdağ&rsquo;ına geldi. Mustafa Kemal ve yaveri Tekirdağ&rsquo;da ilk gecesini Ortacami Mahallesi Yunus Bey Caddesinde Bahriyeli Salih Bey&rsquo;in evinde geçirdi. Atatürk Tekirdağ&rsquo;da kaldığı müddetçe Askerlik şubesi yolu üzerindeki Musava kahveleri başlıca uğrak yerlerindendi. 19.Fırka&rsquo;nın tamamlanması 25 Şubat&rsquo;a kadar sürdü. Fırka bugün Göğüs Hastalıkları Hastanesinin bulunduğu yerde &ldquo;Sahil Kışlası&rdquo; nda kuruldu. Yarbay Mustafa Kemal 19.Fırkanın kuruluşunda çok sıkıntı çekti.


    Çünkü bir yandan Çanakkale savaşı devam ediyor, bir yandan her gün yüzlerce şehit ve gazi Tekirdağ&rsquo;a getiriliyordu. Buna rağmen memleketin içinde bulunduğu zor durum karşısında Tekirdağ, Malkara, Çorlu, Hayrabolu&rsquo;dan toplanan ve bir kısmı da depo alaylarından temin edilen 891 kişilik 57, 72, 77. alaylar kurulmuş oldu. Mustafa Kemal bu süre zarfında, kolordu Caddesi üzerinde o zamanlar Fitnat Hanım Konağı diye bilinen ve mülkiyeti Salih Zeki Bey&rsquo;e ait olan ahşap evde (otelde ) kalmıştır.


    Evin son sahipleri Münir ve Hüseyin Soyuer&rsquo;dir. Daha sonra yıktırılıp yerine yenisi inşa edilen bina Yahya Soyuer apartmanıdır. 25 Şubat&rsquo;ta kurulması tamamlanan 19.Fırka, ardından gelen bir emirle Maydos&rsquo;a (Eceabat) geçti. Mustafa Kemal Eceabat&rsquo;ta emrine verilen yeni birliklerle beraber, Ece limanı, Morto Koyu, Arıburnu, Anafartalar ve civarını içine alan bir sahanın komutanı oldu. Tekirdağ&rsquo;da kurulan 19.Fırkanın ve O&rsquo;nun yüce, eşsiz komutanı Mustafa Kemal Atatürk&rsquo;ün Çanakkale Savaşlarında göstermiş oldukları kahramanlıkları kim unutabilir? Yada 57.Alay&rsquo;ın hepsinin şehitlik makamına ulaşmalarını? Mustafa Kemal&rsquo;i dünyaya tanıtan, tarih sayfalarına geçiren, İstanbul&rsquo;un müttefiklerce işgalini önleyen 19.Fırka&rsquo;yı bir kez daha saygı ve rahmetle anıyoruz.


    VE CUMHURİYET


    Bundan sonra yıllar yılları kovalamış koca bir imparatorluğun yok oluşundan sonra Cumhuriyet ilan edilmiş, Cumhuriyetin ilanından sonra 18 Ağustos 1926 tarihinde Gazi Mustafa Kemal Çankaya&rsquo;da Tekirdağ Heyetini kabullerinde şöyle seslenir: &ldquo;Trakya&rsquo;nın sevimli ve güzel parçası olan Tekirdağ&rsquo;ın bende ayrı ve tatlı bir hatırası saklıdır. Umumi harp esnasında 19.Tümen Komutanlığı&rsquo;nı Tekirdağ&rsquo;da üzerime almış ve tümeni orada oluşturmuştum. Bu tümeni teşkil etmekliğim Maydos (Eceabat), Arıburnu ve Anafartalar&rsquo;daki askeri çalışmalarımın esasını oluşturmuştur.


    Yüksek heyetinizle görüşmek suretiyle bu hatırayı canlandırdığınızdan sizlere ayrıca teşekkür eder ve muhterem Tekirdağ halkına hürmet ve selamlarımın ulaştırılmasını rica ile en kısa zamanda ziyaretlerine geleceğimi bildiririm.&rdquo;


    HARFİNKILABI


    Mustafa Kemal, 1928 yılı Ağustos ayının sekizini dokuzuna bağlayan perşembe gecesi İstanbul&rsquo;da Sarayburnu (Gülhane ) parkında halkında katıldığı bir eğlencede gösterileri bir süre izledikten sonra ayağa kalktı ve Harf Devrimi&rsquo;nin başladığını müjdeleyen nutkunu söyledi. &ldquo;Arkadaşlar, güzel dilimizi ifade etmek için yeni Türk harflerini kabul ediyoruz. Bizim güzel, ahenkdar, zengin lisanımız, yeni Türk harfleriyle kendini gösterecektir.&rdquo; Gazi Mustafa Kemal bu sözlerinden sonra duygu ve düşüncelerini yeni harflerle bir kağıda yazarak Fatih Rıfkı ATAY&rsquo;a okuttu. &ldquo;Çok lüzumlu bir iş daha vardır. Yeni Türk harflerini çabuk öğrenmelidir. Her vatandaşa, kadına, erkeğe, hamala, sandalcıya öğretiniz. Bunu vatanperverlik, milliyetperverlik vazifesi biliniz.&rdquo;


    Bu arada Gazi, yeni Türk harflerini tanıtıp öğretmek ve halkın bu konudaki düşüncelerini görmek amacıyla yurt gezilerine çıkar.


    VE İLK DURAK TEKİRDAĞ (23 Ağustos 1928-Perşembe Saat:11.45 )


    Gazi Mustafa Kemal, beraberinde Dahiliye Vekili Şükrü Kaya ve milletvekillerinden Salih, Fatih Rıfkı, Ruşen Eşref, Recep Zühtü, Başyaver Rusuhi ve Denizyolları Genel Müdürü Sadullah Bey olduğu halde sabah saat beşbuçukta Ertuğrul Yatı ile Tekirdağ&rsquo;a geldi. Saat 11.15&rsquo;te karaya çıkan Gazi, iskelede halkın candan tezahüratı ile karşılandı. İskeleden otomobile binen Gazi, yol boyunca kendisini beklemekte olan Tekirdağ&rsquo;lıların alkışları, sevinç çığlıkları arasında 11.30&rsquo;da Hükümet Konağına gelen Mustafa Kemal bir süre Vali Arif Hikmet Bey&rsquo;in odasında dinlendi. Bu sırada salonlarda, koridorlarda memur ve halktan büyük bir kalabalık vardı. Gazi, vali odasına bitişik Meclis Umumi Salonuna geçti.


    Salonda ortaya bir kara tahta konmuştu. Ata sevgili milletine Başöğretmenlik yapacaktır. Reisi cumhur hazretleri orada bulunanların yeni Türk yazısını bilip bilmediklerini sordu. Kalabalıktan, &ldquo;Öğrendik &hellip; Öğreniyoruz.&rdquo; sesleri geldi. Gazi, bundan sonra tarihi öğretmenliğe başladı. İlk olarak tahtaya çağırdığı kişiye yeni yazı ile bir cümle yazmasını söyledi. Sıra Vali Arif Hikmet Bey&rsquo;dedir. Gazi, iml&acirc;sı bakımından o günler için zor sayılan kelimelerden &ldquo;Jandarma&rdquo; ve &ldquo;Zerdali&rdquo; kelimelerini Valiye yazdırdı.


    Memurlardan bir çoğunu tahta başına davet ederek yazdı, yazdırdı. Açıklama ve teşviklerde bulundu. Bu ara bir odacının yeni harfleri son derece süratle okuyup yazdığını görmek, Gazi&rsquo;yi çok sevindirdi. &ldquo;Barbaros&rdquo; kelimesini yazdırdığı ve okuttuğu odacı Hamdi Efendi&rsquo;ye baktı, gülümsedi ve arkasını sıvazladı. Hükümet Konağı&rsquo;ndan saat 13.30&rsquo;da ayrıldı.


    TEKİRDAĞ BELEDİYESİNİ ZİYARET


    Gazi Hazretlerinin ikinci ziyareti Belediye Reisliğine oldu. Burada kaldığı beş on dakikada yine yeni yazının öğrenilmesi hakkında fikirlerini söyledi. Bu arada Ekrem Pekel&rsquo;in yerine Belediye Reis Vekili olan Ziya (Şıra) Bey&rsquo;e dairenin temizlik ve düzeninden dolayı teşekkür ederek tebrik etti.


    TEKİRDAĞ ZABİTAN YURDU&rsquo;NDA (ORDUEVİ )


    Belediye&rsquo;den çıkılınca Tekirdağlıların alkış ve sevgi gösterileri arasında zabitan Yurdu&rsquo;na gelindi. Gazi, liva Kumandanına yeni yazı ile şunları yazdırdı: &ldquo;Zabitan Yurdu&rsquo;nda Liva Kumandanı Beyefendi&rsquo;&rsquo;ye yazdırılmıştır. Bugün Tekirdağ&rsquo;ında bulunan zabit arkadaşlarımı ziyaretten çok memnun oldum. Bu memnuniyetimi burada hazır bulunmayanlara da lütfen söyleyiniz. Yeni Türk harflerini bütün muhitlerine serian öğretmenlerini kendilerinden hasseten rica ve talep ederim.&rdquo; Zabitan Yurdu&rsquo;ndan çıkınca halk arasında zorlukla açılan dar yoldan yürüdü, Ekrem Pekel&rsquo;in eczanesi önünde durdu, etrafına bakındı.


    Zabitan Yurdu basamağında beyaz sarığı ile gözüne çarpan Eski Cami imamı ve Müftü Vekili Mevl&acirc;na Mustafa (Özeren) Efendi&rsquo;yi çağırarak birlikte içeri girdiler. Mevlana Mustafa&rsquo;nın yanında bulunan oğlu İrfan (Özeren) bu anı şöyle anlatıyor: &ldquo;Gazi geldi. Kalabalık arasında babamı yanına çağırdı ve beraberce yol üzerindeki eczaneye girdiler. Eczanede benim babamla beraber Muhterem Bey ve Yeniceli Mehmet Efendi bulunuyordu. Hepimiz heyecanlandık. Gazi, ısrarla babamı bir iskemleye oturttu.


    Kendisi de orada bulunan masanın yanına yaslanarak kağıt kalem istedi. Gazi ile babam arasında şöyle bir konuşma geçtiğini hatırlıyorum:


    &ldquo;-Hoca Efendi, yeni yazı biliyor musun?&rdquo;


    &ldquo;-Bilmiyorum.&rdquo;


    &ldquo;-Eski yazıyı ne kadar zamanda öğrendiniz?&rdquo;


    &ldquo;-Epey uzun zamanda.&rdquo;


    &ldquo;-Yanlışsız eski harflerle yazmak kolay mı?&rdquo;


    &ldquo;-Yanlışsız yazmak pek kolay değil.&rdquo;


    Gazi, hoca&rsquo;nın eline bir kalem ile iki yapraklı büyük bir eseri cedid kağıdı tutuşturdu ve Arap harfleri ile şu sureyi yazdırdı: &ldquo;Vettini, vezzeytuni ve turi sinine vehazel beledil emin lekat halaknel ınsanı fi ahseni takvim sümme &hellip;&rdquo; Söylenen sureyi büyük bir dikkatle kağıda yazan Hoca Mevlana Mustafa, sonunda ne olacağını kestirmeye çalışırken Gazi:


    &ldquo;-Hocam, ben bu yazdıklarını (Valtin, valtizon) diye de okuyabilirim, buna ne dersin?&rdquo; diye sordu.


    Mevl&acirc;na Mustafa:


    &ldquo;-Efendim, bunun üstünde üstünü var, esresi var,şeddesi var, meddi var; bunları koyduğumuz zaman aslı gibi okunur.&rdquo; cevabını verdi.


    Bunun üzerine Gazi kalemi eline aldı ve Hocanın yazısının altına bir çizgi çekerek aynı sureyi yeni Türk harfleriyle yazdı ve yanındakilere okuttu. Arapça bilen bilmeyen herkes yazıyı aynı şekilde okudu.


    Gazi:


    &ldquo;-Görüyorsun ya Hocam, bu harflerin şeddesi meddesi yoktur. Hem bak, bu harflerle ne kadar kolaylıkla ve yanlışsız okunuyor. İşte biz bunu düşünerek ve Garp asarını da kolaylıkla öğrenmek, bütün cihana lisanımızı kolaylıkla öğretebilmek için Latin harflerini kabul ediyoruz. Buna ne dersiniz?&rdquo; dedi.Hoca:


    &ldquo;-Çok güzel efendim, çok güzel, diyecek birşey yok. Allah muvaffak etsin.&rdquo; cevabını verdi. Gazi, kendi elyazısı bulunan kağıdı Mevl&acirc;na Mustafa (Özeren) Hoca&rsquo;ya uzattı:


    &ldquo;-Bu kağıt sende kalsın bir hatıram olsun. Yeni harfleri öğren ve herkesi öğrenmeye teşvik et, bir daha gelişimde seni böyle göreyim.&rdquo; dedi ve yanındakilerle dışarı çıktı.


    TEKİRDAĞ&rsquo;DAN AYRILIŞ


    Büyük kurtarıcı, eczanenin az ilerisinde bekleyen bir otomobille yanına Dahiliye Vekili Şükrü Kaya&rsquo;yı da alarak şehirde kısa bir gezinti yaptı ve saat 15.00&rsquo;te iskeleye geldi. Tekirdağ&rsquo;lıların sevgi gösterileri arasında Ertuğrul Yatına geçti. Ertuğrul Yatı saat 15.25&rsquo;te İstanbul&rsquo;a hareket etti.


    GAZİ&rsquo;NİN TEKİRDAĞ GEZİSİ HAKKINDA ANADOLU AJANSINA DEMECİ


    Atatürk&rsquo;ü getiren Ertuğrul Yatı, saat 20.00 dolayında İstanbul Limanına girdi. Büyükada&rsquo;ya geldi ve gece saat dört buçuğa kadar Yat Kulüp&rsquo;te kalarak daha sonra Boğaz içine bir gezinti yaptıktan sonra Dolmabahçe Sarayı&rsquo;na döndü. Gazi Mustafa Kemal, Tekirdağ&rsquo;dan döner dönmez aynı gün Anadolu Ajansı&rsquo;na şu demeci verir:


    &ldquo;İlk Fırka Kumandanı olduğum Tekirdağ&rsquo;ı 14 sene sonra ziyaret edebildim. Bundan çok memnun ve mütehassisim. Fakat, daha çok memnun ve münşerih olduğum nokta şudur: Tekirdağ&rsquo;lı vatandaşlarım daha şimdiden Türk harfleri ile yazıp okumayı hemen öğrenmişlerdir diyebilirim. Memurların kaffesini bizzat imtihan ettim. Sokaklarda ve dükkanlarda halk ile temrinler yaptık. Arap harfleri ile hiç yazmak, okumak bilmeyenlerin Türk harfleri ile derhal ünsiyet etmiş olduklarını gördüm. Henüz ortada salahiyettar makamatın tasdikinden geçmiş bir rehber olmadan, henüz millet muallimleri delalet faaliyetine geçmeden koca Türk Milleti&rsquo;nin hayırlı olduğuna kanaat getirdiği bu yazı meselesinde bu kadar yüksek şuur ve intikal ve bilhassa istical göstermekte olduğunu görmek benim için cidden büyük, ama çok büyük saadettir. Bu husus elbette ağyar için mucibi hayret olacaktır. Az zaman sonra, yeni Türk harfleri ile, gözler kamaştırıcı Türk manevi inkişafının vasıl olabileceği kudret ve itibarın, beynelmilel seviyesini, gözlerimi kapayarak şimdiden o kadar parlak görüyorum ki, bu manzara beni gaşyediyor. Ben yalnız bu gün Tekirdağ&rsquo;lılarda sezdiğim ruh ve hissi halete, yalnız buna dahi istinaden kat&rsquo;i olarak beyan edebilirim ki, bütün Türk Milleti bu mesele de benim gördüğümü, benim hissettiğimi aynen görmekte ve hissetmektedir. Bu kadar hassas veşuurlu olan Türk Milleti, kendinin refahına, itil&acirc;sına binlerce senelerden beri haylulet edegelmekte olduğunu artık temyiz eylediği bütün maddi ve manevi manileri muhakkaka parça parça ederek ortadan kaldıracaktır. Bunda artık şüpheye mahal yoktur. Dimağını, vicdanını bu kadar azim ve kat&rsquo;iyetle temizlemeğe karar vermiş olan büyük milletimin istikbalini tasavvur etmek hiçde güç değildir. Atatürk, tekirdağ&rsquo;a yaptığı bu geziden sonra birkaç kez il sınırları içinde bulunan ilçelere uğramıştır.


    ATATÜRK MURATLI&rsquo;DA


    Muratlı, 1936 yılında şirin bir nahiye merkezi olup idari bakımdan Çorlu ilçesine bağlıdır. Bu sıralarda Tekirdağ ve çevresine Romanya&rsquo;dan gelen göçmenlere örnek köyler yapılmakta, evler uzun vadeli borç karşılığı göçmenlere verilmektedir. Trakya ve Tekirdağ&rsquo;da örnek devlet çiftlikleri ve araştırma istasyonları kurulmaktadır.


    Atatürk bütün bu yapılanları görmek ve incelemek üzere 3 Haziran 1936&rsquo;da Trakya Genel Müfettişi Kazım Dirik&rsquo;le birlikte İstanbul&rsquo;dan Çorlu&rsquo;ya gelmiş, orada Kolordu Komutanı Salih Omurtak ve Tekirdağ Valisi Haşim İşcan ile görüşerek Muratlı&rsquo;ya gelerek yeni göçmen köyü inşaatını gezdi. Atatürk, bazı evlere girip muhacirlerle konuşmalarda bulundu. Onları dinledi. Atatürk uğradığı evlerden birinde, kucağında bir çocuk bulunan kör bir ihtiyar ve birde bunun karısı bulunuyordu. Atatürk&rsquo;le köylü arasında şöyle bir konuşma oldu. Çocuk kimindir?


    Kadın : &ldquo;-Oğlumun.&rdquo;


    Atatürk : &ldquo;-Oğlun nerede?&rdquo;


    Kadın : &ldquo;-Askerde efendim.&rdquo;


    Atatürk : &ldquo;-Anası nerede?&rdquo;


    Kadın : &ldquo; -Hastaydı, sıhhıye memuru geldi. Burada tedavi olunmazmış, aldı Tekirdağ&rsquo;da hastaneye götürdü.&rdquo;


    Atatürk, köylü ile görüşmelerinden memnundu. Köyün her işi yerinde ve tam modern bir halde idi. Atatürk, bu arada Muratlı&rsquo;da resmi daireleri gezdi, istasyon civarında ilk eve girdiler. Bu ev boyacı Mesut Usta&rsquo;nın kayın biraderi ve iki göçmen kız kardeş oturuyorlardı. Kayınbirader Necati Doruk&rsquo;tu. Kızlardan Rejven isimlisi Atatürk&rsquo;e kahve ikram etti. Ev o günün şartlarına göre iyi döşenmişti. Atatürk memnun oldu. Kızım yaz dedi:


    &ldquo;Ey Bahtlı göçmen Unutma üç haziranı Konuk oldu evimize, Sevgi sundu hepimize.&rdquo; Atatürk&rsquo;ün Muratlı&rsquo;da ziyarette bulunduğu ev bugün korumaya alınıp Kültür Bakanlığınca 2000 yılı içerisinde kamulaştırılmış bulunmaktadır. Atatürk aynı gün özel treniyle İstanbul&rsquo;a dönmüştür.


    ATATÜRK VE BÜYÜK TRAKYA MANEVRALARI


    Atatürk&rsquo;ün Tekirdağ&rsquo;ına en son gelişleri Büyük Trakya manevraları münasebetiyle olmuştur. Atatürk 16 Ağustos 1937 gecesini Çerkezköy&rsquo;de geçirdiler. 17 Ağustos 1937 sabah 5.00 de uyandılar, 6.30&rsquo;da trenden ayrılarak manevra sahasına hareket ettiler.


    Kırmızı ve Mavi Kuvvetlerin harekatlarını yakından takip ettiler. 13.20&rsquo;de Çerkezköy&rsquo;den trenle Lüleburgaz&rsquo;a hareket ettiler. Oradan Büyük karıştıran bucağına gittiler. Gerekli incelemelerden sonra aynı gün saat 18.00&rsquo;de Çorlu&rsquo;da 3.Kolordu Karargahını ziyaret ettiler. 21.10&rsquo;da Çorlu&rsquo;dan Florya&rsquo;ya hareket ettiler. Bu gezi Trakya ve Tekirdağ&rsquo;a son gezileri oldu.


    ATATÜRK VE TEKİRDAĞ TÜRK OCAĞI


    Vatan kurtarılmış, Tekirdağ geri alınmıştı. Coşkun milliyet duyguları içinde Tekirdağ Türk Ocağı açılmıştır. (1 Eylül 1923) Bu münasebetle Atatürk&rsquo;e Tekirdağ&rsquo;lıların derin minnet ve şükran duyguları iletilerek bir fotoğrafı istenmişti. Atatürk imzalı fotoğrafı ile aşağıdaki yazıyı göndermiştir.


    Türkiye Büyük Millet Meclisi Risayeti Hususi ANKARA 6/1312 10.09.1339


    Tekfurdağ Türk Ocağı Riyasetine,


    Ocağınızın küşad edildiğine dair olan mektubunuzu memnuniyetle aldım. Hakkımda gösterilen asar-ı muhabbet ve samimiyete teşekkür ederim. Arzunuz vechile bir kıta fotoğraf irsal kılınmıştır. Millet ve Memleketin taalisine matuf mesainizde muvaffakiyetinizi dilerim efendim.


    Türkiye Büyük Millet Meclisi Reisi


    Başkumandan


    Gazi Mustafa Kemal


    KÖYLERİMİZ


    Tekirdağ ilinde 1876&rsquo;dan önce 142 Türk köyü ve 45 Rum köyü vardı. Bugün Tekirdağ ili köy ve çiftlik adlarının yüzlercesi eski yörük boy, oymak ve obalarının adını taşımaktadır. Anadolu&rsquo;nun dört bir bucağından gelen çok sayıda Türkler Osmanlı Devletinin kuruluş devrinde Tekirdağ ili topraklarına gelip yerleşmiş olduklarından bugünkü köy, çiftlik adlarımızın arasında Oğuzlar&rsquo;a, Oğuzlar&rsquo;ın ana dallarından Avşarlar&rsquo;a ve Beydililer&rsquo;e, danişmentliler&rsquo;e, dulkadirliler&rsquo;e veya Bozoklar&rsquo;a, Karamanlılar&rsquo;a, Saruhanlılar&rsquo;a, Aydın ve Karesi Oğulları&rsquo;na, suriye ve İran Yörüklerine ait olanlar çoktur. Bunlara birkaç örnek verelim:


    Avşarlar&rsquo;dan:Gündüzlü,İn anlı, kılıçlı


    Beydililer&rsquo;den:Karaçalı (Karacalu), güneşli (Güneçli), Ulaçlu (Ulaş)


    Danişmentliler&rsquo;denKarasi oğulları)anişment, hacılar, Kaşıkçı Dulkadir veya


    Bozoklar&rsquo;dan:Yuva,Çanakç ılı, sırınsıllı (Sırınsı)


    Karaman Oğulların&rsquo;dan.Davudlu,Şe refli, karacagür (Karacakürt)


    Saruhanlılar&rsquo;dan: Doğucalu, Deliler, Karahalil, Kuyucu, Sarılar


    Suriye Yörüklerinden: Araplı, Demirli, Güveçli, Kadı, Sofu


    İran Yörüklerinden:Bayramşah, kazancı, salık (Sağlık)


    Oğuzlardan:Kayı ve Karaevli


    Gün Han;Yazır, Ay Han; Avşar, yıldız Han; Kınık, Deniz Han kolundandır.






    OĞUZLAR







    BOZOKLAR




    ÜÇOKLAR







    GÜN HAN




    AY-HAN




    YILDIZHAN




    GÖK HAN




    DAĞ HAN




    DENİZ HAN







    1-Kayı


    2-Bayat


    3-Alkaevli


    4-Karaevli




    1-Yazır


    2-Döğer


    3-Dodurga


    4-Yaparlı




    1-Avşar


    2-Kızık


    3-Beğdili


    4-Kargın




    1-Bayındır


    2-Peçenek


    3-Çavundur


    4-Çepni




    1-Salur


    2-Eymür


    3-Alayundlu


    4-Yüredir




    1-İğdir


    2-Büğdüz


    3-Yıva


    4-Kınık







    Ayrıca Gündüzlü, Osmanlı, Danişment, Çavuş gibi muhtelif Oğuz oymaklarının Birleşmesinden doğan yeni boyların adlarını taşıyan eski Türk köyleri de vardır.


    Sultan Orhan&rsquo;ın ve I.Murat&rsquo;ın komutanlarından bazıları da adlarını köylerimize bırakmışlardır. Kutlubey, İnebey, İnecikbey, Doğuca, Balaban, Kara Demirtaş, İlyas Bey, Müstecep Subaşı, Sarıca Paşa, Ahmet Çavuş, Kara Mukbil, Paşa Yiğit, Pazarlı Doğan, Firuzbey, Kutluboğa, Ahmet Bey, Sevindik, Balaban ve Paşa Yiğit Rumeliye ilk geçen komutanlardandır. Bu adlar &ldquo;köy&rdquo; adı olduğu zaman sonlarına -li, -lı ekleri gelmiştir.


    Bundan başka Müsellim ve Seymenli adlarında iki köy vardır ki, Müsellim; yol, köprü, siper, tamir ve inşaatı için savaşta toplanan askerdir. Seymen yeniçeri ortalarının ayrıldığı üç kümeden biridir.


    Yine Ağaçalı köyünün de aslen önemli bir Oğuz boyu olan (Ağaç eri)olması Rumeli&rsquo;ye geçen bu boy tarafından kurulması muhtemeldir.


    Bunlar gösteriyor ki ilimizde kurulan yerleşim birimlerinin isimleri eski Türk boyları ve kahramanlarının birer hatırasıdır.


    OĞUZLAR BOZOKLAR ÜÇOKLAR.


    1876 yılı ilimiz ve ülkemiz için bir dönemeçtir. Osmanlı İmparatorluğu Ruslara karşı büyük bir yenilgiye uğramış, Balkanlardaki geniş topraklardan çekilmek zorunda kalınmıştır. Bunun üzerine Bulgaristan&rsquo;dan binlerce Türk Tekirdağ&rsquo;a göçmüş ve 1876&rsquo;dan sonra il&rsquo;de birçok köy kurulmuştur. Osmanlılar devrinde ilimizin aldığı en büyük göç budur. Bulgaristan göçmenleri o vakte kadar hemen hemen bomboş olan Saray ilçemize 24 köy kurarak canlandırdılar.


    Mesela Bulgaristan Servi kasabası halkı Kaşıkçı, Kazandere, Ferhadanlı, Sağlamtaş (Bukurova), Çerkezköy, Servi adlarında; Lofçalılar, Danişmend ve Kadriye adlarında iki köy kurdular. Malkara&rsquo;nın Sarıyer köyü hicri 1276&rsquo;da Kazanlı Türkler tarafından kurulmuştur. Fakat 1876&rsquo;da Rusların katliamına uğradılar. Ve yerlerini Bulgaristan göçmenleri doldurdu. Çorlu&rsquo;nun Şahbaz, Yakuplu, Saray&rsquo;ın Büyük Manika, Tatarlı, Sahra Hayrabolu&rsquo;nun Emiryakup köylerini Kırım Türkleri (Tatarları), Çerkezköy ve Dambasları Çerkezler kurdu. Cumhuriyet devrinde hepsi Çorlu&rsquo;da bulunan 12 göçmen köyü daha kuruldu.


    TEKİRDAĞ TARİHİNE İLİŞKİN ÜNLÜ KİŞİLER


    Turhan Oğulları: Turhan Oğulları Rumeli&rsquo;nin alınmasında Süleyman Paşa ile beraber bulunmuş, önce Malkara dolayında yerleşmiş ve kuruluş devrimiz boyunca milletimize Şanlı hizmetlerde bulunmuş bir ailedir. Bu aileden yetişen en ünlü kişiler sıra ile Paşa Yiğit, Turhan Bey ve Ömer Bey&rsquo;dir. Bu ailenin Saruhanlı yürüklerinin başında Rumeli&rsquo;ye geçtikleri anlaşılmaktadır.


    Paşa Yiğit: Süleyman Paşa ile beraber Rumeli&rsquo;ye geçen ünlü akıncı başbuğudur. I.Murat ve Yıldırım Beyazıt zamanlarında Üsküp Beyliği, birinci Kosova&rsquo;da öncü komutanlığı yapmıştır. Kabri Keşan ve Uzunköprü arasındaki linyitleri ile anılmış Paşa Yiğit veya Paşaköy&rsquo;dedir.


    Turhan Bey: Paşa Yiğit Bey&rsquo;in oğludur. II.Murat ve Fatih devirlerinin sayılı komutanlarındandır. Kabri Malkara&rsquo;nın kuzeyinde, Edirne iline bağlı (Kırkkavak) köyündedir. Turhan Bey burada bir külliye yaptırmıştır. II.Murat zamanında Yunanistan, Mora ve Arnavutluk üzerine yaptığı parlak akınlar ile buralarda devletin güvenliğini sağlamıştır. Turhan Bey tarihimize Mora fatihi 1446 ve ikinci Kosova&rsquo;da Macarlar&rsquo;a ağır darbeyi indiren komutan olarak geçmiştir.


    Turhan Oğlu Ömer Bey: Turhan Bey&rsquo;in en büyük ve tanınmış oğludur. Türbesi Malkara&rsquo;daki Camisinin yanındadır. 1458&rsquo;de Fatih ile beraber Mora&rsquo;nın geri alınmasında bulundu. O sırada Atina&rsquo;yı aldığı için Fatih gibi büyük bir padişahın takdirini kazandı. Fatih onun için &ldquo;Din ve devlet böyle bir yerin teshirinden dolayı Turhan Oğlu&rsquo;na nasıl müteşekkir olmasın&rdquo; demiştir. 1462&rsquo;de Eflak&rsquo;da Kazıklı Voyvoda ile çarpıştı. Bosna&rsquo;nın alınmasında büyük yararlıkları görüldü. Venedik şehri üzerine Türk tarihinin en şanlı akınlarından birini yaptı. 1473 Otlukbeyi savaşından, öncü komutanı Murat Paşa&rsquo;nın yanlışı yüzünden Uzun Hasan Bey esir düştü. Böyle iken Uzun Hasan&rsquo;ın karşısında daima Fatihi övdü. Uzun Hasan Bey Ömer Beyin yiğitliğine sadakatine hayran kaldı ve onu öldürmekten vazgeçti. Bu esaretten kurtulduktan sonra Arnavutluk&rsquo;un alınmasına öncü komutanı olarak katıldı. II.Beyazıt zamanında Çukurova&rsquo;da Mısır Memlukları ile yapılan savaşlarda bulundu, yine önemli kahramanlıkları ve hizmetleri görüldü.


    Ayas Paşa: Ayas Paşa Mısır&rsquo;ın alınmasından önemli hizmetler görmüş ve Tomanbay&rsquo;ı ele geçirmiştir. Kanuninin bütün seferlerine katılmış ve sonunda sadrazamı olmuştur. Preveze zaferi onun sadrazamlığında kazanılmıştır. 1539 yılında vebadan ölen Ayas Paşa&rsquo;nın Vize-Saray dolayında geniş toprakları ve ormanları vardı. Saray&rsquo;da camisi, okulu, medresesi, imareti ve hamamı ile bir külliye yaptırmıştır. Külliyeye adı geçen mallarını vakfetmişti. Bu gün külliyeden yalnız cami ve hamam kalmıştır. Ayas Paşa İstanbul&rsquo;dan Saray&rsquo;a sık sık gelirdi. Sonraları Ayas Paşa Camisinin avlusu Kırım Han ve Giraylarının kabristanı olmuştur.


    Rüstem Paşa: Kanuni Süleyman&rsquo;ın damadı ve sadrazamı olan Rüstem Paşa Tekirdağ şehrine camisi, hamamı, medresesi, imareti ve hücreleri, kütüphanesi ile güzel bir külliye, ayrıca iki fil ayağı üzerinde duran altı kubbeli bir bedesten yaptırmıştır(1552). Şimdi camisi, bedesteni ve çarşısı ayakta kalan bu eserlerin mimarı Koca Sinan&rsquo;dır. Rüstem Paşa&rsquo;nın bundan başka Büyük Karıştıran&rsquo;da bir Kervansaray&rsquo;ı ve Hayrabolu&rsquo;da hamamı vardı. Fakat bunlar yıkılmıştır. Adı geçen hayatına Tekirdağ&rsquo;da bulunan birçok mahzen, tabakhane ve dükkanlarını Malkara ve Hayrabolu&rsquo;nun içindeki ve köylerindeki gayrimenkullerini bağışlamıştı. Şimdi Tekirdağ&rsquo;ın en değerli tarih ve mimarlık eseri adı geçen cami ve bedestendir.


    Şair Ahmedi Sarban: Kanuni devrinde yaşamış ve Irak seferine katılmıştır. Deve kollarının komutanı olarak yaşadığı ve yerleştiği Hayrabolu&rsquo;da 1545 de öldü. Melamiye-i Bayramiye tarikatının pirliğine yükselmişti. Bunun için halk tarafından Sarban Baba adı ile anılmakta ve türbesinde saygı görmektedir. Şiirlerinde (Kaygusuz)adını da kullanırdı. Üsküdar Selim Ağa kütüphanesinde, haşim Paşa defteri 87 numarada basılmamış divanı vardır.


    Malkara&rsquo;lı şair Nev&rsquo;i: 1533 de Malkara&rsquo;da doğmuştur. Bilgin, müderris ve şairdi. Saray&rsquo;da şehzadelere hocalık etmiştir. Şiirleri daha çok tasavvuf yolunda olup arkadaşı Baki&rsquo;nin şiirleri kadar güzeldir. Divanı ve ayrıca basılmamış bilim kitapları vardır. Ünlü şair, bilgin ve kadı Atayi (Ataullah) Nev&rsquo;i&rsquo;nin oğludur. O da şiirler ve değerli eserleri ile tanınmıştır.


    Sadrazam Tekirdağ&rsquo;lı Bekri Mustafa Paşa: Yeniçerilikten yetişmiştir. 1679&rsquo;da yeniçeri ağası olmuştur. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa&rsquo;nın idamından sonra bir aralık başkomutan olmuş, fakat başarı gösterememiştir. Kanije Valiliği, Seddülbahir Komutanlığı ve tekrar yeniçeri ağalığı yaptıktan sonra 1688 de sadrazam olmuştur. Fakat eğlenceye düşkün ve yetersiz bir vezir olduğundan iki yılı doldurmadan işinden çıkarılarak Malkara&rsquo;ya gönderilmiş, iki ay sonra orada ölmüştür. 1690


    Kaptanı Derya Tekirdağ&rsquo;lı Gazi Hasan Paşa: Her ne kadar Cezayirli Gazi Hasan Paşa adı ile tanınmış ise de aslen Tekirdağ&rsquo;lıdır. Büyük ve dikkatli bir tarihçi olan Cevdet Paşa ile Netayic-ül Vukuat yazarı Mustafa Paşa ve Enveri Tekirdağ&rsquo;lı olduğunu bildirirler. Hasan Paşa 1715 de Tekirdağ&rsquo;da doğmuştur. Çocukluğunda çok yaramazdı. Delikanlı olunca asker ocağına girerek Avusturya savaşlarına katıldı ve yiğitlikler gösterdi. Bu tarihlerde Garp ocaklarının İstanbul&rsquo;daki temsilcileri kendi gemileri ile Marmara kıyılarını dolaşarak korsanlık edecek, gözü pek maceracı askerler toplarlardı. Hasan Avusturya savaşından dönünce böyle bir gemi ile Cezayir&rsquo;e gitti. Ne yaman bir insan olduğunu daha yolda gösterdiği için çabucak parladı. Arapları yıldırdı ve düşmanları çoğaldı. Bu durum karşısında III.Mustafa zamanında Türkiye&rsquo;ye gelerek kaptan oldu. İşte bu sebeple kendisine Cezayirli Hasan denmiştir. Cezayirli Hasan Bey önce Ruslar&rsquo;la yaptığımız Çeşme deniz savaşında büyük bir ün kazandı. Sonra Limni ve Midilli adalarını Ruslar&rsquo;ın elinden kurtardı.


    Çanakkale boğazını güven altına aldı. Kazandığı zafer ve başarı üzerine Üç Tuğlu vezir ve kaptanı derya oldu. Suriye&rsquo;de Tahir Ömer, Mora&rsquo;da Arnavut, mısır&rsquo;da Kölemen beyleri isyanlarını bastırdı. 1788 Osmanlı-Rus savaşında Kaptanı Derya, Serasker ve Sadrazam olarak önemli hizmetler gördü. Çok yaman bir vezir olduğu için (Makam-ı saradeteşan ve herkesin havf helecan verdi). Tarihçi Vasıf onun için: &ldquo;Gelir ol Vezir-i Kahir kılıcı bir elde kanlı Savul ey gönül yolundan ki yaman geliştir bu&rdquo; demiştir. Sadrazamlığında yetmiş yaşında, fakat gücü yerinde idi. Devletin yönetimini kuvvetli pençesine aldı. Esaslı işlere girişti. Padişah III.Selim kendisine yolladığı fermanda &ldquo;Sana istikbal-ı tam verdim. Cüzi ve külli umu-ı devleti dest-ı sadıkanene ihale ve tefviz ettim&rdquo; dedi. Hasan Paşa düşmanımız olan Ruslar&rsquo;a ve Avusturyalılar&rsquo;a karşı 1790 yılında Prusya ile bir ittifak hazırladı. Tam bunu imzalayacağı sırada Hummayı Muhrikaya tutularak 23 Mart 1789 tarihinde vefat etti. Gazi Hasan Paşa Namık Kemal&rsquo;den sonra gelen en büyük Tekirdağ&rsquo;lıdır.


    O, devrinin Barbaros Hayrettin&rsquo;idir. Baron de Tot ile işbirliği yaparak Deniz Mühendishanesini kurmuştur. Deniz erleri için kışla yaptırmıştır. Doğru, yiğit, korkusuz, güçlü bir devlet adamı idi. Arslana ve ata merakı vardı. Beslediği Arslanları yanında bağsız gezdirir ve yatırırdı. Atla kırk elli basamak çıkıp inerdi.


    1319 (1903) EDİRNE VİLAYETİ SALNAMESİ TEKFURDAĞI SANCAĞI


    Tekfurdağı Sancağı şimalen Kırkkilise, Şarken Çatalca, Cenuben Gelibolu, Garben Edirne Sancaklarına mahdud olup 119904 nufusda merkez kazadan başka Çorlu, Malkara, Hayrabolu namlarında üç kaza, on iki nahiye, maçiftlik iki yüz altmış bir kariyeyişamildir. Merkez kazası şimalen Hayrabolu ve Çorlu kazaları Şarken yine Çorlu kazası ile Marmara denizi cenuben bahri mezkurla Mürefte kazası garben Malkara ve Hayrabolu kazalarıyla mahdud olup 14011 İslam, 19302 Rum, 7596 Ermeni ve kusuru Yahudi vesaire olarak cem&rsquo;an 41827 nüfus ve Ereğli, naib, İnecik namlarında üç nahiye ve maçiftlikat yetmiş pare kariyeyi havidir. Arazisi kısmen dağlık ve kısmen ovalık olup güzel ve münbit vadi ve bayırları vardır. Merkez liva olan Tekfurdağı kasabasıİstanbul&rsquo;un 127 km.garbında ve Marmara denizi sahilinde bir nıfs daire teşkil eden bir kaç tepe üzerinde mebni havası ve suyu latif ve eski surla muhattır.


    Nam&rsquo;ı Kadimi Rodosto olup 759 tarihinde zamime-i mülk-i Osmani kılınmıştır. Derun-i kasabada elyevm gümrük,Çakkalezade Rüstem Paşa, orta Cami-i Atik, Tigos, Şabanoğlu, Salihiye, hasan Efendi, Hace Hürmüz namlarında 9 Cami-i şerifle 12 tekke, bir telgrafhane, jandarma, askeri karantina daireleri, bir debboy, bir idadi, bir inas rüştiyesi,4 zükur ibtidai mektebi,6 mektebi gayri müslüme, 4114 hane, 78 çeşme, 49 han, 981 dükkan, 278 mağaza, 47 fırın, 252 arsa, 161 kurra odası, 75 gazino ve meykebe, 15 ambar, 91 kahvehane, 4 hamam,3 yağhane, 5 Rum 3 Ermeni, birer katolik ve Protestan Latin Kilisesi, bir havra,5 dakik fabrikası, bir çömlekhane, 4 kiremithane, 8 yeldeğirmeni mevcuttur. Hükümet konağı 4,5 sene evvel muhterik olduğundan memurin hükümet elyev isticar olunan bir konakta ikamet etmektedirler. Kazanın arazisi oldukça münbit ve ahalisi başlıca ziraat ve harasetle meluf ve meşgul olup her nevi zehair ve hububat ve tütün zer olunur. Tekfurdağı kasabası civarında bir hayli bağ ve bahçe mevcut olup gayet leziz env&acirc;-ı tevaki ve üzüm hasıl olur ve mebzul olduğu senelerde Dersaadetle mahall-i saireye 400.000 kilogram kadar üzüm sevk ve ihraç olunur. Saye-i terakivaye-i hazret-i padişahide taraf-ı hükümet-ı seniyyeden icra buyrulan teşfikat semeresiyle çent seneden beri böcekçilik sanatı da beynelahali revaç bulmağa başlamış ve birçok dutluklar tesis edilmiştir.


    Agnam ve mev&acirc;şisi takriben 2400 öküz, 500 koşu mandası, 2000 dişi manda, 2500 hergele, 200 manda boğası, 300 kara sığır boğası, 2000 bargir, 4000 kara sığırdan ibarettir. Tekfur dağından Miratlı kariyesi istasyonuna kadar 22.5 km.tülunda muntazam bir şose ve bu şose üzerinde 22 kargir, 11 muhtelif köprü ile 1 kasis ve kariye-i meskurede cem-an 6 tabur asker istiap eder 3 muntazam baraka vardır. Tekirdağ&rsquo;ından Çorlu kasabası 6, Malkara 12, Hayrabolu 8 saat mesafededirler. Çorlu&rsquo;ya giden tarik şose olmayıp adi bir yoldan ibaret ise de Hayrabolu tarikinin 13 km.mahalli şosedir 60 km. tülunda olan Malkara tarikine ise mükemmel birşose inşa edilmektedir.


    Tekfurdağı postahanesinden Memalik-i Mahrusa-i Şahane ile Memalik-i Ecnebiyeye her gün Miretlışimendifer istasyonu vasıtasıyla yalnız evrak ve mecatip ve cuma ve salı günleri Çorlu vasıtasıyla her nevi emanet ve zıkıymet eşya ve cumartesi, çarşamba günleri yine Miratlı vasıtasıyla Hayrabolu&rsquo;ya yalnız evrak ve emanet sevk olunduğu gibi, pazartesi çarşamba günleri idare-i mahsusa vapurlarıyla Ereğli ve Silivri&rsquo;ye ve cuma salı günleri mesk&ucirc;r vapurla Gunus Havza, mürefte,Şarköy, Marmara, paşalimanı, Eğinlik, Erdek&rsquo;e pazar günleri Loyd kumpanyasıyla Kale-i Sultaniye Midilliİzmir&rsquo;e posta gönderilir. Kazanın havi olduğu 3 nahiyeden nam-ı kadimi nakliya olan Ereğlı nahiyesi Tekfurdağı&rsquo;nın 48 km.


    Şarkında olup 8 çiftliği 2755 İslam, 4530 Hıristiyan olarak Cem&rsquo;a 7275 nüfusuyla kasabada merhum Cedit Ali Paşa&rsquo;nın binagerdesi olan bir Camii şerif, bir mescit bir hükümet konağı, bir telgrafhane, bir islam, bir hıristiyan mektebi, bir kilise ve 36 beygir kuvvetinde bir dakik fabrikası vardır. İkincisi olan Naip nahiyesi Tekfurdağı&rsquo;nın dört saat garbı cebubiyesinde olup merkezi sahirde kain Kumba kariyesidir. Ahalisi islam ve hıristiyan olarak ceman 1267 ibaret nüfustan ve yedisi islam, altısı rum üç kariyeye ve üç çiftliğe havidir.


    Kurayı meskureden en büyüğü Aşıklar kariyesidir ki büyük haneli bir köy olup ahalisi en ziyade adnam ticaretine melufturlar. Kurayı İslamiyeden Banados kariyesinde güzel bir camii Şerif, bir mektep ve diğerlerinde birer mescit ve mektep bulunduğu gibi hıristiyan köylerinde dahi birer kilise ve mektep vardır. Kuba Banados, bazir, naib, kariyeleri ahalisinin başlıca ziraatleri soğandır. Nevahinin üçüncüsü merkez livaya dört saat mesafede Kain İnecik nahiyesidir ki maçiftlik yirmi kariye ile 3771 İslam, 3809 hırıstiyan olarak ceman 6860 nüfus ve makurra 18 islam, 2 hıristiyan mektebiyle, 2 kiliseye havidir. Merkez nahiye olanİnecik kazasının havası suyu latif ve ahalisi sırf islam olup 120 hane ile 2 camii, 12 beygir kuvvetinde bir dakik fabrikası, dört kiremithane ve bir çömlekhaneye havidir.


  9. #9

    Genel Yönetici

    Standart

    tekirdağin hayatını dökmüş adam ya


  10. #10

    Genel Yönetici

    Standart


    MaLaTYa




    MALATYA&rsquo;NIN GENEL TARİHİ ve TARİH öNCESİ DöNEM














    MALATYA&rsquo;nın TARİHİ




    Medeniyetlerin doğduğu Avrasya&lsquo;yı bir uçtan öteki uca kat edip Avrupa&rsquo;nın batısı ile Asya &lsquo;nın doğusunu birleştiren ve medeniyetlerin yayılma yolunu ifade eden eksen Anadolu &lsquo;dan geçmektedir. Avrasyanın bu uzun doğu batı ekseni boyunca toplumlar arası hareketlilik yoğun olarak hep olmuş, bu hareketlilik toplumsal rekabet , savaş ve göçlere sebep olmanın yanında aynı zamanda da toplumsal ve teknik yeniliklerin bu eksen boyunca yayılmasını sağlamıştır. İşte adeta medeniyetleri taşıyan bu eksen Anadolu &lsquo;dan geçerken yoğunlaşarak (ve daralarak) Anadolu &lsquo;yu medeniyetler köprüsü haline getirmektedir. Bu özellik Anadolu &lsquo;yu tarihin ilk çağlarından beri medeniyetler beşiği haline getirmiştir. Bu nedenle Anadolu&rsquo;nun her taşı tarih kokan bir yer yüzü cennetidir.




    Tarihte olduğu gibi günümüzde de medeniyetleri buluşturan Yurdumuzun önemli kavşak noktalarından birinde de Malatya bulunmaktadır. Bu özelliği Malatya &lsquo;yı tarihin her döneminde önemli kılmış ve dikkatleri hep üzerine çekmiştir.




    Malatya, eski çağlardan beri Anadolu ve Ortadoğu ''''nun geçit veren kavşak noktasındadır. Doğuda en eski ulaşım yolu; Malatya Sivas üzerinden Erzurum''''a, oradan da Kafkasya''''ya uzanan yoldur. Buna, KarasuAras yolu da diyebiliriz. öte yandan Güneydoğu''''ya, Malatya ve Diyarbakır üzerinden Mezopotamya''''ya uzanan yol önemlidir. Malatya''''dan doğuya doğru Murat, KarasuVan Gölü diğer tabii bir önemli yoldur. Diğer önemli bir yol ise Güneyden gelip Malatya''''da düğümlenen MalatyaKahramanmaraş arasında Torosların çok kesif göründükleri bir sahada, akış yönleri farklı vadilerin takip ettiği tabii bir koridor boyunca uzanmaktadır. Güneyde dağlar arasında açılmış bir başka yol, Adıyaman üzerinden Urfa''''yı Malatya''''ya bağlamaktadır.




    Belirtilen yollar, Malatya''''da birleşerek kuzeyde Kafkasya''''ya, güneyde çukurova, Mezopotamya ve Suriye''''ye, batıda Ege sahillerine, doğuda İran ve uzak doğuya kadar uzanmaktadır. Bu yollar, Akad İmparatoru Sargon zamanından beri işlemekteydi. Hititler zamanında da işlemekte olan bu yoldan Hitit Krallarının geçerek Anadolu üzerindeki devletlerle savaştığı bilinmektedir. Hitit Kralı Şuppililiuma ''''nın bu yoldan geçerek Aşağı Fırat boylarına indiği, dolayısıyla Malatya civarında Fırat Nehrini geçtiği kaynaklarca belgelenmektedir. Bu yolun KayseriKültepe ''''den başlayarak, Gürün Darende Malatya Samsat üzerinden Urfa''''ya vardığı buradan da ikiye ayrılarak Gargamış ve Halep''''e, diğerinin de Nusaybin üzerinden doğuya Asur ve Babil''''e gittiği tahmin edilmektedir. Mezopotamya ile Anadolu arasındaki ticaret ve kültür alışverişinin bu yol üzerinden yapılması, Malatya''''nın tarihi ve kültürel önemini artırmıştır.




    Antik çağlarda kullanılan yolların yanında, Roma döneminde ticaretle sınırların korunması amacıyla yeni yol yapımına geçilmiştir. Malatya''''nın büyük bir askeri merkez olması sebebiyle Romalılar, askeri ve ticari amaçla kullanılan yollarını Malatya''''dan geçirmişlerdir. Bu durumu, yol kenarlarına dikilen mil taşları doğrulamaktadır.





    Bizans İmparatorluğu Roma yollarını aynı amaçla kullanılmıştır. Araplar, Bizans topraklarına yaptıkları akınlardan sonra geri çekilirken Kommagene ile Malatya arasındaki geçitten faydalanmışlardır. Türkler ise Fırat Nehri''''ni Malatya yakınlarında aşarak Orta Anadolu''''ya ulaşmışlardır.





    TARİH öNCESİ DöNEM





    Coğrafi konum itibariyle tabii yol üzerinde olan Malatya ön tarihinin Paleolitik çağa kadar indiği, Ansır (buzluk) ve İnderesi mevkiinde bulunan mağaralardan anlaşılmıştır.





    1979 yılında başlayan Karakaya Baraj Gölü kurtarma kazıları kapsamındaki İzollu mevkii Cafer Höyükte yapılan kazılarda, o yöre insanının Paleolitik mağaralardan çıkıp ilk defa ovada tarım ve hayvancılıkla uğraştıkları ve yerleşik köy hayatına başladıkları anlaşılmıştır. Cafer Höyük kazılarıyla, Malatya ve çevresinin M.ö. 7000 yılında İskana başladığı anlaşılmaktadır.




    19791986 yılları arasında kazıları sürdürülen PirotCaferhöyük çalışmaları sonucu dünyanın ilk heykel örneği sayılan, beyaz kireçtaşından yapılmış küçük figürler, M.ö. 7000 yılına tarihlenmektedir. Kazı sonrası gün ışığına çıkarılan bu eserler halen Malatya müzesinde sergilenmektedir. Tarih kronolojisi''''ni takip ettiğimizde, yörenin ana seramiği tek renk olup, ateşte az pişirilmiş koyu astarlıdır. Bu seramik yanında ithal malı Halaf tipi seramik örneklerinin Hekimhan, Kuyuluk, Hinso ve Arguvan Karahöyükte; Hassuna boyalı Seramik örneklerine ise Aslantepe, Değirmentepe, İsahöyük ve Fırıncıhöyük''''te rastlanmaktadır. Aslantepe ve Değirmentepe kazıları, bölgedeki yerleşimin M.ö. 50003000 yılları arasında Kalkolitik çağda devam ettiğini göstermektedir.




    Değirmentepe ve Aslantepe''''de çok sayıda taştan ve pişmiş topraktan damga mühürleri ile pişmemiş toprak mühür baskıları bu yörelerin önemli bir ticaret merkezi olduğunu belgelemektedir. Anadolu ile olduğu gibi, Kuzey Mezopotamya ve Suriye ile de Fırat Nehri yolu ile ticaret bu dönemde yapılmıştır.





    M.ö. 3000 yılında Malatya yöresinde seramik genellikle elle yapılmış, hamuruna ince kum karıştırılmış siyah astarlıdır. Bu seramik örneklerine; Aslantepe, Hasırcı, Fırıncıhöyük, Karahöyük, İsahöyük, Morhamam, Kösehöyük, İmamoğlu, Değirmentepe, Köşgerbaba ve Pirothöyük''''te rastlanmıştır.





    Eski tunç II. döneminde, M.ö. 2500 yıllarında başlayan seramik örneklerine yörede yer yer rastlanılmıştır.





    Eski tunç III. evrelerine ait elle yapılan, ateşle pişirilen seramikler Malatya bölgesinde çoğunlukla deve tüyü renkli olup, üzerindeki süsler, geniş bantlar şeklinde desenlerle kaplıdır. Bu örneklere Aslantepe, Değirmentepe, Pirothöyük''''te rastlanmıştır. Aslantepe kazılarıyla 1992 yılında gün ışığına çıkarılmış ve M.ö. 3200 yıllarına tarihlenen tapınak, bölgenin en önemli dini ve kültür merkezi konumuyla , Mezopotamya Kültürü ile çağdaş ve hatta Anadolu''''nun ilk tapınak örneklerinden olarak tarih ve arkeolojiye ışık tutmaktadır.





    HİTİTLER DöNEMİ





    Hititlerin Anadolu''''da, M.ö. 2000 yıllarının başında varlıklarını gösterdikleri Aslantepe''''den çıkarılan bazı seramik örneklerinden anlaşılmaktadır.





    M.ö. 1750 yıllarında Kuşsara Kralı Anitta, Anadolu''''yu tek bir yönetim altında toplayarak siyasi birliği sağlamıştır.




    Hitit Krallarından Ammunas ile Huzziyas''''tan biri döneminde M.ö. 15. yüzyılda yer yer görülen isyanlar sonunda Hitit Birliğinin kuzey Suriye''''deki egemenliği Mitanni Krallığının eline geçmiştir. Böylece, Malatya''''da bu dönemde Mitanni eğemenliği altına girmiştir. Hitit Kralı Şuppiluliuma, M.ö. 1450 yıllarında Fırat Nehrini geçerek bölgede yer alan Mitanni eğemenliğine son verilmiştir.





    M.ö. 1116-1096 yılları arasında bir Asur vesikasına göre, Asur Kralı I. Tiglatplaser Malatya üzerine yürüyerek kral Allumu''''yu yenmiştir. Şehir halkını rehin alarak vergiye bağlamıştır.




    M.ö. 1200-1000 yılları arasında kavimler göçü sebebiyle Anadolu''''da karanlık bir devir hüküm sürmüştür. Hitit İmparatorluğu, bu dönem sonunda tamamen ortadan kalkmıştır.





    Hititler''''in torunları, M.ö. 1000 yılından sonra varlıklarını şehir devletleri halinde sürdürmüşlerdir. Malatya, asıl önemini bu devirlerde almıştır. Hitit Devleti, bir takım küçük feodal krallıklardan teşekkül ediyordu. Bu derebeyliklerden birisi de Fırat Nehri''''nin Malatya civarında yaptığı dirseğin içinde bulunduğu tahmin edilen Alşe Krallığı idi.




    Geç Hitit döneminde; Malatya ve çevresinde özellikle lspekçur, Darende, Gürün, Aslantepe''''de Geç Hitit dönemine ait kitabeler ve siteller bulunmuştur. Heykeller ve siteller Geç Hitit devrinin Malatya''''da ne kadar geniş çevreye yayıldığını göstermektedir.





    M.ö. 1000 yıllarında Malatya, Kargamış Krallığı''''na bağlı olarak varlığını sürdürmüştür. Gürün yakınlarında bulunan bir kitabeye göre &quot;Sasa&quot; adlı bir kimse Malatya Kralı olarak bilinmektedir. Asur Kralı II. Adad Nirari (M.ö. 911-891) Kargamış''''ı egemenliği altına alarak, Kargamış''''ın Malatya üzerindeki hakimiyeti son bulmuştur. Asur Kralı III. Salmanassar (M.ö. 858-824) Hilakku üzerinden Tabal''''a burada 24 Tabal kralının takdim ettikleri haracı kabul etmiş ve dönüşünde Malatya üzerine yürümüş, Malatya Kralı Lalli''''yi yenerek ağır vergi bağlamıştır. (M.ö.835)





    Geç Hitit şehir devletlerinden biri olan Malatya''''nın tarihini Hitit Hiyeroglif kitabelerinden, Asur krallarının yıllıklarından ve Urartu kitabelerinden öğrenmekteyiz. Asur vesikalarında; Malatya adı Milid, Melid, Milidia, Meliddu şeklinde geçmektedir. Urartu kaynaklarında Melitea, Hitit Hiyeroglif Kitabesinde ise &quot;Dana başı ve ayağı&quot;, ideogramları(düşünsel veya kavramsal yazı) ile temsil edilmiştir.




    Urartu krallarından lspuinis (M.ö. 824816) ile oğlu Menuas (M.ö. 816-807) zamanlarına ait Palu kaya kitabelerinde Milid Kralı Sulumeli''''yi mağlup ettikleri kaydı vardır. Fakat Malatya Kralı''''nın bu yeni hakimiyete kolay kolay itaat etmediği anlaşılıyor. I. Argistis (M.ö. 789-766) &quot;Tanrı Haldi''''nin sayesinde Hatti memleketlerine karşı sefer ettiğini ve Tuwate''''nin oğlunun memleketini Melitea (Malatya)''''yı zaptettiğini anlatmaktadır.&quot; Malatya kralları az sonra Urartu hakimiyetine karşı yeniden ayaklanmış, III. Sarduri (M.ö. 765-733) de Melitea Kralı Sahu oğlu Hilaruwata''''yı mağlup ederek, şehrini yağma ettiği anlatılmaktadır.





    Urartu egemenliği, Asur kralı III. Tiglat Psaser''''in tahta çakışına kadar devam etmiştir. Bu kral döneminde Malatya, M.ö. 733''''de yeniden Asur Krallığına haraç veren beylikler arasına girmiştir. M.ö. 722 yılında Malatya Kralı Funzianu, Asur Kralı II. Sargon''''a esir düşmüştür.





    Bu tarihte Asur Kralının Malatya''''yı egemenliği altına aldığı, bir isyan sonunda M.ö. 713 yılında Malatya Kralı Tarhunaz''''ı esir ettiği anlaşılmaktadır. Kralı halkı ile birlikte Asur''''a, Basra''''ya sürgün ettiği, Basra halkından bir kısmını da Malatya''''ya getirerek yerleştirdiği bilinmektedir. Malatya''''ya Asurlu bir kral atadığını ve emrine 150 savaş arabası, 1500 atlı, 20.000 yaya, 10.000 kalkan ve mızrak taşıyıcıları verdiğini II. Sargon''''un kitabelerinden anlamaktayız. Buraya atanan kralın adı Mutallum''''dur. Bu belgeye göre Malatya şehrinin o günkü nüfus ve büyüklüğü ile önemi gözler önüne serilmektedir.





    Asur Kralı Sanherib (M.ö. 705-681) döneminde Asur egemenliğinde olan Malatya, Asar Haddon (M.ö. 681-669) zamanında Asur egemenliğinden çekilmiştir. Bundan sonra bölgede Med ve Perslerin hakimiyeti görülür





    MEDLER DöNEMİ





    Asurbanipal''''ın (M.ö. 669-631) ölümünden sonra, Asur''''un ihtişamlı devri uzun süre devam etmedi. Bu arada Med''''ler, Keyaksar''''ın (M.ö. 625-585) idaresinde güçlü bir devlet kurmuşlardır. Asur egemenliğinde bulunan Babil prensliği de hürriyetine kavuşmak istiyordu. Babil prensliğinin başında bulunan Nabupolassar, Asur aleyhine Med kralı Keyaksar ile bir anlaşma yapmıştır. Aynı zamanda Kimmerler''''de Med''''lerle anlaşarak ittifak halinde harekete geçtiler. Bu kuvvetler, M.ö. 612''''de büyük bir saldırı ile Asur toprakları, Medlerle Babilliler arasında paylaşıldı. Anadolu toprakları, Kızılırmak nehrine kadar MedIerin payına düştü. Batı Anadolu''''da bulunan Lidya devleti Medler''''in Doğu Anadolu''''da ilerleyişini endişe ile takip ediyorlardı. M.ö. 590 yılında Malatya civarında Fırat Nehrini geçen Med ordusu Kızılırmak nehri yakınlarına kadar olan toprakları ele geçirdi. Med kralı Keyaksar ile Lidya kralı Alyattes''''in orduları M.ö. 585 yılının 28 Mayıs''''ında Kızılırmak Nehri kıyısında karşılaştılar. Savaş esnasında güneş tutulması meydana geldiğinde her iki taraf, bunu uğursuzluk sayarak savaşa son verdiler. Kızılırmak, iki taraf arasında sınır olarak kabul edildi. Böylece Malatya bölgesi Medler''''in hakimiyetine geçmiş oldu.





    Med devleti, askeri güce dayanan militer bir devletti. İstila ettiği bölgelerde kalıcı bir yönetim sağlayamıyordu. İran''''ın güneybatı yaylalarında yaşayan Perslerin Ahameniş soyundan gelen II. Kiros, Med yönetiminin içine düştüğü çelişkilerden yararlanmaya kalkıştı. Med kralı Astiyağ''''ın (M.O. 584-550) ordularını bozguna uğrattı. Kısa sürede Kızılırmak Nehrinin doğu kıyısına kadar bütün Anadolu''''ya egemen oldu. Böylece Malatya yöreleri de Perslerin eline geçti.







    [8]
    Bu dönemde Malatya''''nın, büyük bir ihtimalle, siyasi birliğe katıldığı sanılmaktadır. I. Hattusilis, Kuzey Suriye yolunu emniyet altına almış, yerine geçen oğlu I. Mursilis ise Anadolu birliğini Halep ve Babil seferlerinden sonra sağlamış. Malatya'''' nın bu krallar döneminde kuzey Suriye ile Anadolu arasında önemli yol kavşağında olması sebebiyle Hitit birliğine girdiği ve bir Hitit şehri olduğu kabul edilebilir. I. Mursilis, babası I. Hattusilis ''''in gösterdiği, dış menfaatlerinin güneyde olduğu fikri üzerine hareket edip, Halep ve Bağdat''''ı fethederek &quot;Büyük Kral&quot; unvanını aldığı Akad metinlerinde görülmektedir.Böylece Malatya''''yı yeniden Hitit İmparatorluğuna kazandırmıştır. II. Mursilis, Muvatalli ve III. Hattusilis dönemlerinde Malatya, Hitit Merkezine bağlı kalmıştır



    Edited by - PoLKeReM Tarih: 21/09/2006 00:45:58

Benzer Konular

  1. Yeni Semt İsimleri
    Konu Sahibi BeRKaY Forum Resim | Şiir | Fıkra
    Cevap: 1
    Son Mesaj : 09.Temmuz.2008, 14:04
  2. Sanatçı İsimleri (okumayan kalmasın)
    Konu Sahibi kartal1596 Forum Resim | Şiir | Fıkra
    Cevap: 11
    Son Mesaj : 18.Mayıs.2008, 16:34
  3. Cevap: 3
    Son Mesaj : 21.Ocak.2008, 16:41
  4. Şehir isimlerinin tarihi
    Konu Sahibi e.M.R.e Forum Resim | Şiir | Fıkra
    Cevap: 5
    Son Mesaj : 28.Nisan.2007, 16:43
  5. Ünlülerin Ünlü Olmadan Önceki İsimleri
    Konu Sahibi arosea Forum Resim | Şiir | Fıkra
    Cevap: 4
    Son Mesaj : 19.Temmuz.2006, 08:43