Srebrenica katliamı ile kanlı Saraybosna kuşatmasındaki rolünden ötürü savaş suçu işlemekle itham edilen Bosnalı Sırp lider Karadziç, dün Lahey’e götürüldü. Geçen hafta Belgrad’da yakalanan Karadziç, bugün uluslararası mahkemeye çıkarılacak. Avukatları, "Bosna’dan gelen ailesini görebilsin diye Sırp mahkemesinin sınırdışı kararına itiraz etmedik" dediler.

ALTERNATİF tıp uzmanı bir şifacı kılığına girerek 13 yıl boyunca adaletten kaçmayı başaran, ancak geçen hafta Sırbistan’ın başkenti Belgrad’da yakalanan Bosnalı Sırp lider Radovan Karadziç, eski Yugoslavya’da işlenmiş savaş suçlarının faillerini yargılamak amacıyla kurulan özel uluslararası mahkemeye çıkarılmak üzere dün Hollanda’nın Lahey kentine gönderildi.

Gözaltında tutulduğu hapishaneden yerel saatle 03.45’te (TSİ 04.45) alınan Karadziç, maskeli Sırbistan gizli polisinin eşliğinde, kendisini Lahey’e götürecek uçağa bindirildi. Belgrad’dan kalkan uçak, sabaha karşı Rotterdam havalimanına indi. Karadziç uçaktan indirilerek Lahey yakınlarındaki Scheveningen tutukevine konuldu.

İlk duruşmada savunma yok
Mahkemenin Hollandalı yargıcı Alphons Orie, Karadziç’in bugün yerel saatle 16.00’da mahkemeye çıkarılacağını ve mahkemesinin kendisine hakkındaki 11 suçlamayı kabul edip etmediğini soracağını açıkladı. Mahkemeden yapılan açıklamada, "Radovan Karadziç 13 yıllık kaçaklıktan sonra bugün mahkemenin nezaretine getirildi" denirken, Bosnalı Sırp liderin avukatı Sveta Vuyaciç, 63 yaşındaki müvekkilinin hakim önüne ilk çıktığında savunma vermeyeceğini, savunma hazırlamak için 30 gün süre isteyeceğini bildirdi. Avukat, "Karadziç’in Bosna’daki ailesinin kendisini ziyarete gelmesini sağlamak için Sırbistan’da kalış süresini uzatmak zorundaydık. O yüzden sınırdışı kararına karşı temyize başvurmadık" dedi.

Karadziç’in yargılanması, BM koruması altında olmasına rağmen 8 bin Müslüman’ı 1995’te hunharca öldürttüğü Srebrenitsa’da egemenliği hala elinde bulunduran Sırp Cumhuriyeti’nin statüsünü de gündeme getiriyor. Bosna Federasyonu’nu oluşturan unsurlardan biri olan bu cumhuriyetin "soykırımın ürünü" olduğunu öne sürenler var. Bosnalı Sırpların Başbakanı Milorad Dodik ise, "Müslüman siyasetçiler cumhuriyetimizi lağvetmeyi istemekte ısrar ederlerse, etnik tansiyon daha da yükselir. Bu, Karadziç’in de tutuklanmasıyla birleştiğinde, Bosna’da nihai bir bölünmeye yol açabilir" dedi.

Karadziç’in suçları

KARADZİÇ, soykırımla bağlantılı 11 suçtan yargılanacak. Bu suçlar şöyle: Srebrenitsa ile Bosna’nın diğer yerlerinde soykırım, soykırım suçuna iştirak, insanlığa karşı işlenen toplu imha suçu, insanlığa karşı işlenen cinayet suçu, savaş yasaları veya geleneklerini ihlal ederek cinayet işleme, Cenevre Sözleşmelerinin savaşla ilgili maddelerini ihlal ederek kasıtlı adam öldürme, zulmetme, siviller üzerinde terör uygulama, rehin alma, sınır dışı etme ve diğer insanlık dışı eylemlerde bulunma.

Miloseviç gibi ’lüks’ hücrede

BOSNA-Hersek’te 1992-1995 yılları arasında yaşanan iç savaş sırasında bu ülkedeki Sırpların lideri olan Radovan Karadziç, kendisini destekleyen eski Yugoslavya ve Sırbistan Devlet Başkanı Slobodan Miloşeviç (1941-2006) gibi,Hollanda’nın Lahey kentine bağlı Scheveningen liman kentindeki özel BM tutukevine konuldu.Hırvatistan, Bosna ve Kosova’da işlenen savaş suçlarından yargılanmaları süren 37 sanığın tutulduğu tutukevinde, 84 hücre var. Karadziç, Miloşeviç gibi, 5.1 metreye 3 metre boyutunda bir hücrede kalıyor. Zamanının büyük bölümünde satranç oynayan Miloseviç, hakkındaki mahkeme kararının açıklanmasından haftalar önce, 11 Mart 2006’da hücresinde ölü bulunmuştu.

İnternet bile var

Tuvalet, duş ve çalışma masası bulunan hücrelerde, bilgisayarla serbest internet kullanımı, Flamanca, Fransızca ve Almanca televizyon kanalları ile, uydu radyolarından kendi dilinde yayınları dinleme imkanı da var. Tutuklular, sanat ve bilim kursları alabiliyor, spor salonundan ve kütüphaneden yararlanabiliyor. Avluya açılan hücrelerin kapıları, günün büyük bölümünde kilitlenmiyor. Davaları bitip hüküm giyenler, gönüllü ülkelerin cezaevlerine nakledilerek cezalarını farklı ülkelerde çekebiliyor.